Öğretmen soruları: Eleştirel düşünmeye teşvik ediyorlar mı?

Günümüz toplumu bilgi ve teknoloji toplumu olarak adlandırılabilir. Butoplumda yer alan her bir bireyin, teknoloji ve bilgiyle baş edebilmesi için eleştireldüşünmesi ve düşüncelerini başkalarıyla paylaşması gerekir. Bu da hem bireysel hemtoplumsal gelişimi sağlar. Düşünen bireyler yetiştirebilmek için eleştirel düşünmebecerilerinin kazandırılması gerekir. Düşünebilen bireylerin yetiştirilmesi, eğitimsistemimizin en temel amaçları arasında yer alır. Bireylere eleştirel düşünmebecerilerinin kazandırılmasında en önemli görev öğretmenlere düşmektedir. Bunedenle sınıf içinde öğrencilerin eleştirel düşüncelerini geliştirebilmeleri içinöğretmenlere çeşitli görevler düşmektedir. Örneğin, tartışma konularının açılması,öğrencilere araştırmaya yönelik ödevlerin verilmesi, bu ödevlerin sınıfta sunulması,öğrencilerin farklı bakış açıları kazanmalarını sağlayacaktır. Bunun yanında, eleştireldüşünmeyi geliştirecek sorular sorulması, öğrencilere düşüncelerinin açıklatılması,var olan düşünceleriyle yeni bilgilerin analiz ya da sentez edilmesine yol açacaksorular yöneltilesi yoluyla da öğrencilerin eleştirel düşüncelerini geliştirebilir.Bu araştırmanın amacı, Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller YüksekOkulu'nda orta seviyede eğitim veren öğretim elemanlarının Dinleme/Konuşmadersinde eleştirel düşünme gücünü geliştirmeye yönelik soruların sorulup sormadığınıve bu soruların işlevlerini saptamaktır.Araştırma 2005- 2006 öğretim yılı bahar dönemi Anadolu ÜniversitesiYabancı Diller Yüksek Okulu'nda orta düzeyde eğitim veren sekiz öğretim elemanıve 400 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Sekiz öğretim elemanının Dinleme / Konuşmadersleri bir hafta boyunca videoya kaydedilmiştir. Analiz için sekiz öğretimelemanından üçü öğretim tecrübeleri ve ana dilleri farkı dikkate alınarak seçilmiş vebu öğretim elemanlarının dersleri incelenmiştir. Veriler hem niceliksel hem nitelikselolarak analiz edilmiştir.Çalışmanın sonuçları öğretim elemanlarının değişik soru türleri sorduklarınıortaya koymuştur, ancak öğrencileri eleştirel düşünmeye yönlendirecek türdesoruların çok sayıda sorulmadığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Sorular, Eleştirel Düşünme Soruları, Dil Öğretimi, Sınıfçi Bilimsel Araştırma