Tek parti döneminde toprak reformu uygulamaları ve siyasi çözüm arayışları

Yeni kurulan cumhuriyet, siyasî, ekonomik ve sosyal konularda milletin rejimle olan bağlarını güçlendirmek amacıyla önemli gelişmeler kaydetmiştir. Bu süreçte, siyasî, sosyal, ekonomik ve kültürel konuları içeren toprak meselesi, çözülmesi gereken öncelikli sorunlardan biri haline gelmiştir. 1930'lu yıllarda çıkarılan kanunlarla bu meseleye yönelik adımlar atılmış olsa da tam bir reform gerçekleşmemiştir. Dâhiliye, Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletleri tarafından hazırlanan toprak reformu tasarıları, muhalefetin ve büyük toprak sahiplerinin tepkisiyle ve yaklaşan II. Dünya Savaşı gibi nedenlerle hayata geçirilememiştir. 1945'te çıkarılan Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ise hem siyasî hem de teknik altyapı sorunları nedeniyle istenilen sonuçları vermemiştir. Bu tez çalışması, 1920-1945 yılları arasında gerçekleşen toprak dağıtım uygulamalarını ele almaktadır ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi belgeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi zabıt tutanakları, süreli yayınlar, telif ve tetkik eserlerinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Çalışmamızın giriş bölümünde, toprak reformu kavramına odaklanılmış ve Türkiye'de bu reformun neden gerekli olduğuna dair sebepler tartışılmıştır. Birinci bölümde, Osmanlı Devleti'nden Cumhuriyet Dönemi'ne kadar tarım ve ekonomi alanındaki gelişmelerin genel bir panoraması sunulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, 1920-1945 yılları arasında gerçekleştirilen toprak dağıtım uygulamaları ve hazırlanan toprak kanun tasarıları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu hakkında bilgi verilerek Mecliste yaşanan siyasî tartışmalara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Toprak, Toprak Kanunu, Cumhuriyet Halk Partisi, TBMM.