Teknolojik ürün geliştirme sürecinde KOBİ'lere sağlanan ar-ge, inovasyon finansman desteklerinin istihdama katkısı: Bursa ili otomotiv sektöründe bir araştırma

İşletmelerinin %99,8'ini oluşturan Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler (KOBİ), Türkiye ekonomisinin de bel kemiğini oluşturmaktadır. Ancak küreselleşme, ekonomik istikrarsızlık ve teknolojideki son gelişmelere uyum sorunu nedeniyle KOBİ'lerin finansman, istihdam, üretim, pazarlama vb. sorunları giderek artmaktadır. Bu sorunlarla baş etmeye çalışan KOBİ'lerin ayakta kalarak varlığını sürdürmesi ve rekabet edebilecek noktaya gelmesi ise ancak Ar-Ge, inovasyon çalışmaları ile mümkündür. Bu bağlamda, KOBİ'lerin bulunduğu mevcut durum göz önüne alınarak Ar-Ge, inovasyon faaliyetlerinde bulunabilmeleri için doğrudan ve dolaylı finansman destekleri ile desteklenmesi gerekmektedir. Bu destekler KOBİ'lerin Ar-Ge faaliyetlerini sorunsuz sürdürmelerini sağlayacak birçok gider kalemini içermektedir. Bu gider kalemleri içerisinde istihdam önemli bir yer teşkil etmektedir. Çünkü desteklerin bir amacı da istihdamın artmasına katkı sağlamaktır. Ancak söz konusu desteklerin KOBİ'lere reelde ne ölçüde katkı sağladığı ile ilgili yapılmış akademik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bağlamda öncelikle KOBİ'lerin mevcut durumu ve Ar-Ge, inovasyon potansiyelleri incelenmiştir. Türkiye'nin mevcut Ar-Ge yapısı ve KOBİ'lere verilen Ar-Ge destekleri ortaya konulmuştur. Söz konusu desteklerin istihdamı teşvik amacı bulunduğu için öncelikle genel istihdam teşvikleri incelenmiş, daha sonra Ar-Ge, inovasyon istihdam teşvikleri açıklanarak, simülasyon çalışması yapılmıştır. Son olarak araştırmanın ana probleminden yola çıkarak Bursa'da otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve Ar-Ge, inovasyon proje desteklerinden yararlanmış 56 KOBİ ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Görüşmelerde KOBİ'lerin Ar-Ge proje desteklerinden yararlanmasının istihdama katkısı ve proje çıktılarının işletme üzerindeki ticari, ekonomik etkileri incelenmiştir. Sonuç olarak Ar-Ge, inovasyon proje desteklerinin KOBİ'lerde istihdamı önemli oranda artırdığı, ticari olarak kazanımlar elde ettikleri ve rekabet edebilirliklerini artırdıkları ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: KOBİ, Ar-Ge, İnovasyon, Finansman Destek, Teşvik, İstihdam.