Teknoparkların paydaş kurumlarla ilişkisi çerçevesinde Endüstri 4.0 teknolojisi istihdamı analizi: Türkiye örneği

Dünyada üretim verimliliğini artırmak için çeşitli kümelenmeler oluşturulmaktadır. Türkiye'de bu kümelenmenin en önemlisi Teknoloji Geliştirme Bölgeleri diğer adıyla teknoparklardır. Bu çalışmada teknoparklar ile paydaşlarının mevcut durumu ve Endüstri 4.0 teknolojilerine uyumu incelenmiştir. Çalışma iki yönlü araştırmadan oluşmaktadır. Birincisi teknoparkların yönetimi, ikincisi teknoparklarda bulunan firmalar ile ilgilidir. Teknopark yöneticileri ile nitel araştırma olan derinlemesine mülakat yapılmıştır, firmalar ile de anket yoluyla nicel araştırma yapılmıştır. Nitel araştırma, İstanbul'da bulunan çeşitli ölçeklerdeki 4 Teknopark Genel Müdürü ve 1 Teknopark Genel Müdür Yardımcısı olmak üzere 5 yönetici ile yapılmıştır. Araştırmada "ideal teknopark" adıyla bir model kurulmuştur. Model 9 tema ve 12 alt kategoriden oluşmaktadır. Temalardan 4 tanesi nitelikli teknopark kriterlerden, 4 tema teknopark ve üçlü sarmalın boyutlarından, son tema da Endüstri 4.0 teması olarak modellenmiştir. Görüşmeler sonucunda, teknoparkların çalışmaları, sorunları, Endüstri 4.0'a uyumları ve öneriler hakkında yol gösterici sonuçlar elde edilmiştir. Nicel araştırmada anket içeriği; Türkiye'deki teknoparkların paydaş kurumlar ile mevcut ilişkisi, ideal teknopark ile karşılaştırma, Endüstri 4.0 teknolojileri çalışmaları ve istihdama etkisi hakkındadır. Anket, 9 farklı şehirde, 18 teknoparktaki çeşitli sektörlerden 312 firma sahibi ile yüz yüze yapılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik analizi Cronbach's Alfa yöntemi ile yapılmıştır. Açıklayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile ölçeklerin geçerlilikleri test edilmiştir. Ayrıca fark testleri yapılmıştır. Yapısal Eşitlik Modeli ile de araştırma hipotezleri test edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli'nde, 3 bağımsız değişken, 1 bağımlı değişkenden oluşan model kurulmuştur. 16 hipotez test edilmiştir ve 5 hipotez anlamlı çıkmıştır. Teknopark paydaşlarından üniversitenin, mevcut teknopark yapısı üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu fakat devlet ve iş dünyasının anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna varılmıştır. Frekans Analizi detayına bakıldığında, teknoparklardan ve üç paydaşından beklenen görevin yerine getirilemediği görülmüştür. Anket maddelerine verilen cevaplara göre oluşturulan öneriler ile teknopark ve paydaşlarının niteliğinin artırılması için yapılması gerekenler yazılarak analiz sonuçlandırılmıştır.