Telerehabilitasyon ile takip edilen total diz protezli hastalarda standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin hasta bildirimli ve performansa dayalı sonuçlar üzerine etkisinin incelenmesi

Çalışmamızın amacı; ameliyat sonrası telerehabilitasyon (TR) yöntemi ile takip edilen total diz protezli (TDP) hastalarda, standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin hasta bildirimli ve performansa dayalı sonuçlar üzerine etkilerini araştırmaktır. TDP ameliyatı yapılacak olan 42 hasta randomize olarak 2 gruba ayrıldı [Grup 1: Standart Egzersiz Programı Grubu (n= 21), Grup 2: Standart Egzersiz Programı + Core Stabilizasyon Egzersiz Programı Grubu (n= 21)]. Hastalara taburcu olana kadar (1 gün) standart bir fizyoterapi ve rehabilitasyon (FTR) programı uygulandı ve ev egzersiz programı verildi. Taburculuk sonrası her iki gruba; ilk 8 hafta bir fizyoterapist gözetiminde haftada 2 defa 45'er dakikalık video konferans temelli TR ile FTR programı, son 4 hafta ise telefon temelli TR ile günlük olarak takip edilen yürüme programı uygulandı. Grup 1'e standart egzersiz programındaki egzersiz ve müdahaleler, Grup 2'ye ise; Grup 1'e ek olarak core stabilizasyon egzersiz programındaki egzersizler de verildi. Değerlendirmeler; ameliyat öncesi, ameliyat sonrası birinci, ikinci ve üçüncü aylarda TR ile yapıldı. Fonksiyonel düzey Western Ontario McMaster Üniversitesi Osteoartrit İndeksi (WOMAC) ile, ağrı şiddeti WOMAC'ın ağrı alt kategorisi ve Görsel Analog Skalası (GAS) ile, etkilenen diz eklem hareket açıklığı (EHA) Kopenhag Diz Eklem Hareket Açıklığı Skalası (KDES) ile, sağlık ile ilgili yaşam kalitesi Kısa Form-12 (KF-12) ile, genel yaşam kalitesi ise Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (WHOQOL-BREF) ile, alt ekstremite kas kuvveti 30 Saniye Sandalyeye Otur-Kalk Testi ile ve lokomotor performans Merdiven Çıkma-İnme Testi ile değerlendirildi. Tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı şekilde her iki gruptaki hastaların fonksiyonel düzeylerinde (WOMAC) iyileşme; ağrı şiddetlerinde (GAS ve WOMAC-Ağrı) azalma; etkilenen diz fleksiyon ve ekstansiyon EHA'da (KDES), sağlık ile ilgili ve genel yaşam kalitelerinde (sırasıyla KF-12 ve WHOQOL-BREF), alt ekstremite kas kuvvetlerinde (30 Saniye Sandalyeye Otur-Kalk Testi) ve lokomotor performanslarında (Merdiven Çıkmaİnme Testi) artış saptandı (p<0,05). Standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin istatistiksel olarak; fonksiyonel düzeyi, etkilenen diz ekstansiyon eklem hareket açıklığını, genel yaşam kalitesini, alt ekstremite kas kuvvetini ve lokomotor performansı geliştirmek için ek faydalar sağladığı (p<0,05) ancak etkilenen diz fleksiyon EHA'yı artırmak ve ağrı şiddetini azaltmak için ek fayda sağlamadığı (p>0,05) bulundu. TR ile uygulanan FTR programlarının ameliyat sonrası TDP hastalarında hasta bildirimli ve performansa dayalı sonuçları iyileştirmek için etkili olduğu kanaatindeyiz. Ayrıca standart egzersiz programına eklenen core stabilizasyon egzersizlerinin fonksiyonel düzeyi, etkilenen diz ekstansiyon eklem hareket açıklığını, genel yaşam kalitesini, alt ekstremite kas kuvvetini ve lokomotor performansı geliştirmek için ek faydalar sağladığını ancak etkilenen diz fleksiyon eklem hareket açıklığını artırmak ve ağrı şiddetini azaltmak için ek fayda sağlamadığını düşünmekteyiz.