Televizyon programlarının okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş grubu çocuklarının zihin ve dil gelişimini etkileme biçimlerine yönelik öğretmen ve veli görüşlerinin belirlenmesi(Elazığ İli Örneği)

ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİTelevizyon Programlarının Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden5-6 yaş Grubu Çocuklarının Zihin ve Dil Gelişimini Etkileme Biçimlerine YönelikÖğretmen ve Veli Görüşlerinin Belirlenmesi(Elazığ İli Örneği)Birsen SERHATLIOĞLUFırat ÜniversitesiSosyal Bilimler EnstitüsüEğitim Bilimleri Anabilim DalıNisan 2006, Sayfa: XVI+ 136Televizyon programlarının, çocuklar özellikle de okul öncesi dönem çocuğuüzerindeki etkileri, üzerinde durulan önemli bir konudur. Bu araştırma, televizyonprogramlarının okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5-6 yaş grubu çocuklarınınzihin ve dil gelişimini etkileme biçimlerine yönelik öğretmen ve veli görüşlerinibelirlemek amacı ile yapılmıştır.Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini,Elazığ il merkezinde bulunan ilköğretim okulları bünyesindeki anasınıfları vebağımsız anaokullarında, 2004- 2005 öğretim yılında görev yapan okul öncesiöğretmenleri ile okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 5- 6 yaş grubu çocukvelileri oluşturmaktadır. Örnekleme ise, Elazığ il merkezinde bulunan 30 ilköğretimokulu bünyesindeki anasınıfları ve 5 bağımsız anaokulu alınmıştır. 60 öğretmen ve524 veliden elde edilen veriler değerlendirmeye alınmıştır. Toplanan veriler SPSS forWindows 12.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Öğretmen ve veli görüşlerinibelirlemek için ikişer bölümden oluşan anket formları geliştirilmiştir.Araştırmadan elde edilen sonuçlar;• Çocukların zihin ve dil gelişimi becerilerini kazanma düzeyleri ile annenin yaşıdeğişkeni arasında anlamlı fark belirlenmezken babanın yaşı değişkeniaçısından anlamlı fark belirlenmiştir.• Anne baba eğitim düzeyi ve ailenin aylık gelir tutarı yükseldikçe çocuklarınbecerileri kazanma düzeyinin de yükseldiği saptanmıştır. Buradanebeveynlerin eğitim düzeyi ve ailenin aylık gelir tutarı ile çocukların becerilerikazanma düzeyi arasında doğru orantılı bir ilişki olduğu çıkarılabilir.• Becerileri kazanma düzeyi ve televizyon programlarının bu becerilerikazandırmadaki etkileme düzeyinin cinsiyet açısından farklılık oluşturmadığıbelirlenmiştir.• Yaş, eğitim ve aylık gelir açısından velilerin, televizyon programlarınınbecerileri kazandırmadaki etkileme düzeyi hakkındaki görüşlerinin farklıolmadığı ortaya çıkmıştır.• Çocukların zihin ve dil gelişimi becerilerini kazanma düzeyleri ve televizyonprogramlarının bu becerileri kazandırmadaki etkileme düzeyleri arasındaanlamlı faklılıklar olduğu belirlenmiştir. Beceriler tamamen/ çoğunluklakazanılmışken, televizyonun bu becerileri kazandırmada kısmen/az etkiliolduğu ortaya çıkmıştır.• Televizyon programlarının becerileri kazandırmadaki etkileme düzeyleri ileokul öncesi öğretmenlerinin yaş, mezun olunan okul ve hizmet yılı durumlarıarasında anlamlı fark bulunmamıştır.• Çocukların çoğunluğunun hafta içi 1-2 saat, hafta sonu ise 3-4 saat televizyonizlediği, evde televizyon izleme süresini anne- babanın birlikte belirlediği, veprogram tercihinin çocuklar tarafından yapıldığı belirlenmiştir. Televizyonizleme saatlerinin ise, 10.00- 12.00 saatleri arası ve 18.00-21.00 saatleriarasında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra çocukların, televizyondaçocuk programlarını tercih ettikleri ortaya çıkmıştır.• Veliler ve öğretmenler, çocukların televizyon programları hakkında görüşlerinikendileri ile paylaştığını, televizyon programları ile ilgili ve televizyonprogramlarından gördüğü ya da duyduğu yeni kavramlar hakkında sorularsorduklarını belirtmişlerdir.• Veliler ve öğretmenler, çocukların arkadaşlarıyla ve çevresiyle kurduğudiyalogları sürdürebilmesinde, anlattığı hikaye, masal ve rüyalarda, sınıf içietkinliklerde televizyon programlarının etkilerinin olduğu yönünde görüşbildirmişlerdir.• Ebeveynlerin çoğunluğunun, çocukların televizyonda ne izlediklerine pek fazlakarışmadıkları ve onları bu konuda yönlendirmedikleri sonucu ortayakonulmuştur.• Velilerin ve öğretmenlerin çoğunluğu, çocuklarının televizyon programlarındaduyduğu argo sözcükleri kullanmadıklarını, fakat televizyon programlarındaduyduğu bozuk cümle yapılarından olumsuz yönde etkilendiğini söylemişlerdir.Anahtar kelimeler: Okul öncesi dönem, zihin gelişimi, dil gelişimi, televizyonprogramları.