Temel haklar bağlamında Türk Ceza Kanununda düzenlenen devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları

Günümüz kamusal yaşamında açıklık esas, gizlilik ise istisnadır. Bu itibarla gizlilik, bir hukuki menfaatin korunması ve kamusal bir yararın temini için başvurulabilen istisnai hukuki bir yoldur. Özel hayatın gizliliği, mesleki ve ticari gizlilik, idari gizlilik, devlet gizliliği gibi birçok alanda gizlilik, hukuki bir kurum olarak ortaya çıkmaktadır. Bu gizlilik hallerinden devlet gizliliği, hukukumuzda "devlet sırrı" olarak tanımlanmış olup, hukuktaki diğer gizlilik türlerinden bir takım farklı özelikler göstermektedir. Bu itibarla hukukta gizlilik ve bu gizlilik kavramının farklı hukuki disiplinlerde ele alınış şekillerine değinildikten sonra, devlet sırrı kavramının ortaya konması ve sınırlarının çizilmesine çalışılacaktır. Sır, kavram olarak, bilmesi gereken dışında kişilerin erişmesine izin verilmeyen bilgi olunca, bilinmezi, bilinen hukuki kavramlar ile tanımlama çabasına girilmesi zorunluluğu da ortaya çıkmaktadır. Bu tezde sadece devlet sırrı ve casusluk hakkında Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenmiş suç tipleri değil; bilgi alma hakkı, düşünce ve kanaat özgürlüğü, basın özgürlüğü, adil yargılanma hakkı gibi temel haklar bağlamında devlet sırrı ve casusluk kavramları ele alınacaktır. Teminden ifşaya veya casusluk faaliyetlerine kadar korunan bilgiden ne anlaşılması gerektiği, nasıl belirlenmesi lazım geldiği ve nasıl belirlendiği tespit edilmeye çalışılırken, temel hakların sınırlanması bakımından bir ölçü norm olarak ortaya çıkan devlet sırrı kavramının kapsam ve sınırlarının belirgin olarak çizilmesinin zorluğu ve bir o kadar da gerekliliği üzerinde durulacaktır. Temel hakların kullanılmasında bir sınırlama sebebi olarak ortaya çıkan devlet sırrı kavramının tanımı ve sınırlarının belirlenmesinde farklı hukuk düzenlerinin izlediği yollar belirtilecek ve bu kapsamda devlet sırrı niteliğindeki bilgiyi tanımlamada sıklıkla ifade edilen "milli güvenlik" kavramı açıklanmaya çalışılacaktır. "Milli güvenlik" kavramının özelliklerinin ortaya konulmasından başka; özelikle hukukumuz bakımından "Millete ve Devlete Karşı İşlenen Suçlar" kavramından ne anlaşılması gerektiği, "devletin güvenliği", "devletin iç veya dış siyasal yararları" kavramlarının hukuki içerikleri ortaya konulacaktır. Bu kavramların, sınırlarının belirlenmesindeki zorluk dikkate alınarak, devlet sırrı niteliğindeki bilgiyi konu alan bir suç tipinin suçta ve cezada kanunilik ilkesi bakımından ortaya çıkardığı sorunların belirlenmesine çalışılacaktır. Ayrıca hukukumuz özelinde maddi anlamda devlet sırları ve şekli anlamda devlet sırları kavramlarının açıklanması ile beraber, şekli anlamda devlet sırrı kavramı ile suçta ve cezada kanunilik ilkesinin doğrudan sonuçlarından olan idarenin, idari işlemlerle suç ve ceza yaratma yasağı arasındaki ilişki üzerinde durulacaktır. Diğer taraftan, devlet sırlarına karşı suçların tehlike suçları olduğunun kabulüyle, Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları bakımından ortak unsur sayılabilecek, tehlikenin arz ettiği özelliklerin ortaya konmasına çalışılacaktır. Tehlike suçları bakımından failin yaptığı hareketin, suçun konusu üzerinde tehlike oluşturmaya müsait olup olmadığı hususu değerlendirilecek, özellikle temel haklar kapsamında düşünce ve ifade özgürlüğü veya basın özgürlüğü ile sır niteliğindeki bilginin açıklanması suçlarının birlikte değerlendirmesinde, bu suçların soyut değil, somut tehlike suçu olarak kabul edilebilirliği tartışılacaktır. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise, Türk Ceza Kanunu'nda devlet sırlarına karşı Suçlar ve casusluk suçlarının düzenlenme biçimleri ortaya konurken bu suçların bazı unsurlarının başka yabancı kanunlardaki düzenlemeler ile karşılaştırması yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Devlet sırrı, maddi anlamda devlet sırrı, şekli anlamda devlet sırrı, mozaik sır, casusluk, milli güvenlik, milli savunma, devletin güvenliği, bilgi uçurma