Temel kripto paraların fiyat ilişkilerinin ekonometrik analiz yöntemleriyle belirlenmesi

Değişen ve gelişen dünya düzeniyle birlikte finans ve finansal sistemlere bağlı teknolojik gelişimlerde inovatif finansal araçlar yatırımcılar için ilgi çekici bir hâl aldığı görülmektedir. Değişen düzen ile beraber finansal sistem içerisindeki gelişmelerin günümüzde en çok ilgi çeken yanı sanal paralar olmuştur. Finansal sistem içerisinde Blok zincir olarak adlandırılan yeni nesil kodlama ve yazılımlardan oluşan teknolojininse alt yapısından ortaya çıkan ilk kripto, yani sanal para Bitcoin olarak bilinmektedir. Bitcoin merkezi bir otoriteye bağlı kalmadan yatırım aracı olma potansiyeli ve kripto grafik özellikler taşıyabilen, kripto para olarak adlandırılan sanal paralardan biridir. Sanal paralar içerisinde başta gelen Bitcoin herhangi bir merkezi otoriteye bağlı kalmadan fiyatını etkileyen faktörlerin arz ve talep ile açıklanabilmesi yüksek volatiliteye sahip bir kripto para olması Bitcoin'in diğer kripto paralardan daha çok tanınmasını sağlanmıştır. Değişen Dünya düzeninde birçok sektörde olduğu gibi finansal araçlarda ve piyasalarda değişimler görülmektedir. Teknolojik alt yapıların gelişme göstermesi para kavramının geçmişten günümüze kadar fiziki ve itibari anlamda güncellenmesine olanak sağlamıştır. Bu çalışmada para ve parasal kavramlar hakkında bilgiler verilerek giriş yapılmış olup kripto paraların günümüzdeki yerine değinilmektedir. Çalışmanın amacı olarak, Bitcoin ile piyasa büyüklüklerine göre ilk 10 içerinde yer alan ve veri dönemlerine güncel olarak ulaşılabilen kripto paralara yönelik ekonometrik analizlere yer verilmiştir. Çalışmada ilk olarak değişkenlerin durağanlıkları ADF ve Philips Perron Birim kök testi ile belirlenmiştir. Daha sonra Granger nedensellik analizleri ile çalışmada kullanılan değişkenlerin birbirleriyle olan etkileşimleri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda BITCOİN ve diğer seçilmiş temel kripto paralar arasında belli güven aralıklarında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir.