Blockchain
Bu konu başlığı altında 103 tez
Dijital kültür ve sanat ögeleri
Bu tez çalışmasında, kültür kavramının tarih öncesi çağlardan dijital çağa uzanan dönüşümü incelenerek, bu dönüşümün sanat üzerindeki etkileri görsel kültür perspektifinden analiz edilmek istenmektedir. Çalışmada, kültürün toplumsal, ekonomik ve teknolojik değişimlere bağlı olarak sürekli evrilen bir yapı olduğu düşüncesinden hareketle, özellikle Sanayi Devrimi'nin kültürel ve sanatsal üretim biçimlerinde yarattığı kırılma incelenmiştir. Modernleşme süreciyle birlikte, sanatın üretim, paylaşım ve alımlama biçimlerinin köklü bir değişim geçirdiği görülmüştür. Tezin temel odağının dijitalleşmenin kültür ve sanat üzerindeki etkileri oluşturmaktadır. Bu bağlamda dijital kültür kavramı tanımlanmış; bilgisayar oyunları ve NFT'ler gibi çağdaş dijital sanat biçimleri, görsel kültür disiplini çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu dijital pratiklerin yalnızca yeni birer ifade biçimi değil, aynı zamanda izleyici ile sanat arasındaki ilişkiyi dönüştüren kültürel yapılar olduğu tespit edilmiştir. Dijital kültürün, sanatı hem biçimsel hem de işlevsel olarak dönüştürdüğü; izleyiciyi etkileşimli bir katılımcıya dönüştürdüğü ve görsel anlatı biçimlerine yeni estetik boyutlar kazandırdığı görülmüştür. Bu bağlamda tez çalışmasının, dijital çağın sanatsal üretim biçimlerini yalnızca teknik bir yenilik olarak değil, aynı zamanda kültürel ve estetik bir dönüşüm olarak ele alması açısından önem arz ettiği düşünülmektedir.
Türkiye ve dünyada fan tokenlar
Bu tez kapsamında bir "utility token" türü olan Fan Tokenların Türkiye ve dünyada hâlihazırdaki ve gelecekteki potansiyel kullanımı incelenmektedir. Son yıllarda kripto varlıkların tüm dünya genelinde giderek popülerleşmesi sonucu her geçen gün artan sayıda yenilikçi kripto varlıklar piyasaya çıkmaktadır. Fan Tokenlar da bu kapsamda son yıllarda öne çıkan bir kripto varlık olarak tez kapsamında ele alınmıştır. Fan Tokenların diğer kripto varlıklardan ayrışan tarafları, teknik altyapısı, kullanım amaçları, finansal değeri, spor taraftarları ve spor kulüplerine getirdiği faydalar ve katma değer, piyasaya sunuluş yöntemleri, başta Türkiye olmak üzere kullanıldığı ülkelerin yasal düzenlemelerindeki yeri, günümüz ve gelecekteki spor dünyasında kullanım potansiyeli, spor dünyasına getirdiği ya da getirebileceği finansal yeniliklerin ve modellerin incelenmesi tezin konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmayla, Fan Token kullanımının spor sektöründeki mevcut ve gelecekteki olası durumunun, arkasındaki teknoloji ve altyapısıyla birlikte ele alınması amaçlanmıştır.
Kitle fonlamasına merkeziyetsiz bir yaklaşım non-fungible token (Nitelikli Fikri Tapu - NFT)'lar üzerine bir değerlendirme
Günümüzde blok zincirine bağlı teknolojik gelişmeler gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Bu gelişmelerle birlikte Non-Fungible Token (NFT)'lar popülerliğini artırmıştır. NFT pazarındaki en yüksek satış hacmine sahip NFT koleksiyonları projelendirilirken ekseriyetle 5 bin ile 200 bin adet parça olarak üretilmekte olup, girişimciler; projelerine ihtiyaç duydukları kaynağı söz konusu parçaların satışından elde etmektedir. Öte yandan; ilk örnekleri 17. ve 18. yüzyılda olmak üzere kitle fonlaması günümüzde milyonlarca start-up ve projeye kaynak sağlayan alternatif bir finansman yöntemi olmuştur. Benzer şekilde kitlesel olarak fonlanan NFT koleksiyonlarının bu yönüyle kitle fonlamasına yakınsadığı düşünülmekte olup, NFT'ler ve kitle fonlamasına ilişkin herhangi bir akademik çalışmanın olmaması, işbu tezin; konuya ilişkin yapılacak ileri araştırmalara ve ihtiyaç doğrultusunda yapılacak kanuni düzenlemelere ışık tutacağı düşünülmektedir. Tezin ikinci bölümünde NFT'lerin teknolojik altyapısını oluşturan blok zinciri ve kripto paralar genel bir çerçevede incelenecektir. Üçüncü bölümde; NFT'ler ve türleri detaylı olarak ele alınacak, dördüncü bölümde ise; kitle fonlamasına ilişkin kavramlara ve düzenlemelere yer verilecektir. Tezin son bölümünde kitle fonlaması türleri ile NFT türleri kıyaslanarak benzeşen/yakınsayan türler mercek altına alınarak analiz edilecek ve mevcut düzenlemeler kapsamında bir değerlendirme yapılacaktır.
Blok zincir teknolojisi bağlamında kripto paraların, sınıraşan suçlar ve terörizmin finansmanında kullanımı
Teknolojik gelişmelerin insanı ve dahil olduğu her süreci yeniden şekillendirdiği günümüzde, kimi yenilikler görece daha büyük kapasiteli etkiler barındırmaktadır. Çağımızda eğitimden sağlığa, hukuktan güvenliğe, ekonomiden sosyal hayata, kişiler ve uluslararası ilişkiler düzleminde iddialı bir teknolojik yenilik adından sıkça söz ettirmeye başlamıştır. Blockchain. Bu çalışma, çok yönlü bir paradigma değişimini bünyesinde barındıran Blok zincir teknolojisini ve onun en popüler çıktılarından biri olan kripto kara kavramının sınıraşan suçlar nezdinde anlamlandırılmasını ve özellikle de siber suçlar, kara paranın aklanması ve terörün finansmanına konu olması bağlamında literatüre katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Yapılan çalışma neticesinde her ne kadar kimi kripto paraların bu suçlara konu ve kayak teşkil ettiği görülse de global ölçekte bu paraların söz konusu suçlarda araçsal rolünün son derece kısıtlı olduğu görülmüştür. Bununla birlikte gelişmiş ülkelerin merkezi otoriteleri tarafından bu teknolojik yenilik bir tehdit olarak algılanırken bazı gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından küresel eşitsiz koşullarının aşılması bağlamında yeni bir sosyal ve iktisadi fırsat olarak görülmektedir.
Kripto para okuryazarlığı ölçeği geliştirme çalışması
Kripto para yatırımı yapan yatırımcıların kripto para okuryazarlık düzeyini ölçebilmek adına, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Konu son dönemlerde hızlıca dijitalleşen finansal sistemlerde kripto paraların artan etkisi ve bireylerin kripto piyasası alanındaki bilgi düzeylerini ölçebilmek adına tercih edilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması olduğu için araştırma iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada alanındaki uzman kişilerinde görüşleri alınarak 58 madden oluşan ölçek tasarlanmıştır. İlk aşamada 146 katılımcıya anket yapılmıştır. Anket analizinde basıklık- çarpıklık değerleri, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bu testler sonucunda anketteki aykırı değerler hesaplanmış ve aykırı sorular çıkartılmıştır. Geriye 37 maddeden oluşan ölçek geliştirilmiştir. Analizin ikinci kısmına 338 kişi katılmıştır. Kontrol sorularına "kararsızım" seçeneği dışında seçenek işaretleyenler elendikten sonra 312 kişiyle analize devam edilmiştir. Kripto para okuryazarlığı anketi için elde edilen sonuçlarda 5 faktör belirlenmiştir. Bu faktörler temel kripto para bilgisi, kripto paralara yönelik güven algısı, kripto para teknik kavramsal bilgi, yatırım kararlarında sosyal etki, kripto para analitik yatırım farkındalığı olarak belirlenmiştir. Anketin ikinci kısımda ANOVA testi ve korelasyon analizi gerçekleşmiştir. Cinsiyet değişkenine göre yapılan analizde temel kripto para bilgisi açısından anlamlı bir fark görülmemiştir. Ancak kripto paralara yönelik güven algısı, teknik bilgi düzeyi, yatırım kararlarında sosyal etki ve analitik yatırım farkındalığı açısından anlamlı ve daha yüksek bir ortalama tespit edilmiştir. Eğitim düzeyine göre incelendiğinde eğitim düzeyi arttıkça kripto paralara yönelik güven algısının azaldığı gözlemlenmiştir. Korelasyon analizi incelendiğinde ise temel ve teknik bilgi arasında güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Analitik yatırım farkındalığı ise sosyal etkiden negatif yönde etkilendiği belirlenmiştir.
Ekonomide kripto para kullanım tercihi: Siirt Üniversitesi örneği
Bu çalışmada, para kavramı ve tarihsel gelişimi açıklandıktan sonra son yıllarda adını sıkça duyduğumuz dijital paralar, Bitcoin ve diğer başlıca kripto paralar hakkında inceleme ve araştırma yapılmıştır. Kripto para cüzdanları, gizlilik odaklı kripto paralar, madencilik ve ülkelerin dijital para çalışmaları ve ülkelerin kripto paralara yaklaşımları çalışma kapsamındadır. Son dönemlerde hızla gelişen kripto paralar ve Blockcahin teknolojisinin henüz birçok ülke ya da merkez bankası tarafından yasal olarak kabul edilmediği halde insanlar ekonomik yatırım aracı olarak benimsemektedirler. Google arama motorundan elde edilen verilere göre ülkemizde kripto paralar ile ilgili en fazla arama yapılan iller sıralamasında özellikle Siirt ve çevresindeki iller ilk sıralarda yer almaktadır. Bu çalışma bölge insanımızın neden alışılagelmiş yatırım araçlarından uzaklaştığını, hiçbir fiziksel karşılığı olmayan kripto para yatırımlarına yöneldiğini araştırmak ve algı düzeylerini ölçmek için yapılmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde paranın tanımı, özellikleri, türleri gibi konular açıklanmıştır. İkinci bölümde ekonomide kripto para kullanım tercihleri, Blockchain sistemi, ticarette kripto para kullanımı ve başlıca kripto para borsaları konularına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise Literatür taraması, dünyada ve ülkemizde üniversitelerde bu alanda verilen derslere değinilmiştir. Siirt Üniversitesi Akademik, İdari ve İşçi statüsündeki personellerine uygulanan anket ve anketin sonuçları açıklanmış ve bu bilgiler ışığında çalışmanın sonuç ve öneriler kısmı oluşturulmuştur. Çalışmanın amacına uygun olarak yaklaşık 1.187 Siirt Üniversitesi Personelinden kripto paraları duyan ve kullanan 225 kişiye ulaşılmış ve kendileri ile anket çalışması yapılmıştır. Duymadım, kullanmadım diyenler çalışmaya dahil edilmemiştir. Anket analizlerinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Testi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, istatistiksel analizler için IBM SPSS İstatistik 28.0, IBM AMOS programı kullanılmıştır. Yapılan ankete katılanların %38,7'si kripto paraları yalnızca duyduklarını, %61,3'ü duyduklarını/kullandıklarını ve katılımcıların %83,6'ın en çok Bitcoin'i duyduklarını/kullandıklarını ifade ettikleri belirlenmiştir. Katılımcıların %57,3'ü kripto paraları ilk kez arkadaşlarından duymuştur. Yine yatırımcıların %42,2'si kripto paralara yatırım yapmanın dini yönden bir sakıncası bulunmadığını düşündüklerini, %16,4'ü ise dini yönden sakıncalı bulduklarını ifade etmiştir. Fakat ankete katılanlar dini yönden sakıncalı bulsalar da kripto paralara yatırım yapmaya devam etmişlerdir. Kripto paralar yatırım çeşidi olarak %66,2 tarafından borsaya benzetilmiştir. Katılımcıların %86,3'ü kripto paraları alışveriş yapmak için değil ticaretini yapmak ya da uzun süre saklamak için satın aldıkları görülmüştür. Ayrıca yatırımcıların %41'inin kripto paraları hem değişim aracı hem de yatırım aracı olarak gördüğü tespit edilmiştir. Tüm bunlara rağmen ankete katılanların %88,4'ü harcamalarında dijital ödeme sistemleri yerine nakit para kullanmayı tercih ettikleri cevabını vermişlerdir. Bu durumun nedeni olarak kripto paraların daha başlangıç aşamasında olduğu, teknolojik altyapı yetersizliği ve birçok kesim tarafından henüz benimsenmediği için insanların halen klasik ödeme yöntemlerini tercih etmek zorunda kaldıkları şeklinde düşünülmektedir. Katılımcılar kripto paraların ekonomi dünyasına yeni bir bakış getirdiğini, gelecekte birçok iş yerinde kripto paraların kullanılacağını, Blockchain teknolojisinin büyük bir yenilik olduğunu ifade etmişlerdir. Kripto paralara yatırım yapmanın çok riskli olduğunu belirtmelerine rağmen, katılımcıların çoğunluğu gelecekte kripto para kullanmaya devam etmeyi düşünmektedir. Kripto para piyasalarının oldukça hızlı hareket ettiği, piyasaların 7 gün 24 saat açık olması, hassas yapısı sebebi ile spekülasyonlara açık olduğu, herhangi bir yasal düzenlemeye tabi olmaması ve borsalar tarafından keyfi uygulamalar yapılabildiği unutulmamalıdır. Özellikle kaldıraçlı (marjin) işlemler de yatırımcıların paralarının sıfırlanması risk bulunmaktadır. Bu neden ile tecrübe sahibi olmayanların kripto para piyasalarına düşük tutarlarla giriş yapmaları ve kaldıraçlı işlemlerden uzak durması önerilmektedir.
Havacılık endüstrisinde blockchain teknolojisinin potansiyelini keşfetmek
Blockchain teknolojisi, kurumsal yapıların işleyişlerinde bulunan sorunlar ve global kriz ile beraber bir kere daha sarsılmakta olan güvene paralel olarak meydana gelmektedir. Yeni bir sistem sunmasından dolayı blockchain teknolojisi önemli ve dikkat çeken bir alandır. Blockchaine benzemekte olan pek çok teknolojinin geliştirilmesi için çabalanmıştır. Merkezi sistemlere karşı gücün dağınık bulunduğu daha güvenilir ve özgür bir veri ağı modelinin oluşturulmaya çabalanması, bu teknolojilerin ortak özeliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Buradan hareketle merkezi kurumlara karşı bulunan güvensizlik ve işleyişte olan sorunların daha önceden fark edildiği ve değiştirilmesi için uğraşıldığı anlaşılmaktadır. Bu teknoloji, bir merkeze bağlı olmadan kriptografi kullanılarak ve veri blokları şeklinde zincirlenmesi modeli ile meydana getirilmektedir. Güvenilir olmaları ise söz konusu teknolojilerin en mühim noktalarıdır. Var olan sistemlere kıyasla blockchain teknolojisinin değer, veri ya da öteki bilgilerin muhafaza edilmesi ve transferinin sağlanmasında daha kullanışlı olması söz konusudur. Blockchain teknolojisi, bilhassa havacılık sektöründe önemli değişimleri sağlamıştır. Havacılık sektöründe blockchain teknolojilerinin ele alınması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu araştırmada yalnızca literatür taraması kapsamında elde edilen verilerden faydalanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Blockchain, Havacılık Endüstrisi
Tedarik zincirinde blok zincir teknolojisinin kullanımı: Gümrük sektörü üzerine bir uygulama
Günümüzde Küresel rekabetin artması, müşterilerin artan ve çeşitlenen istek ve ihtiyaçları firmaların hayatta kalmalarını zorlaştırmaktadır. Firmalar Artan rekabet ile mücadelede karlılıklarını düşürmemek için maliyetlerini azaltmanın yolunu bulmaya çalışmaktadır. Tedarik zincirlerinin firma maliyetlerindeki payı oldukça yüksektir. Tedarik zincirlerinin dijitalleşmesi ve iyi bir entegrasyon ile en düşük maliyet ve en yüksek verimliliğin elde edilmesi mümkündür. Teknolojinin gelişmesiyle beraber, sanayi, tarım ve hizmet sektörlerinde de yeni yaklaşımlar kullanılmaya başlanmıştır. Bu noktada, Blokzincir teknolojisi sınırlı alanlarda pilot uygulamaları olan yeni bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Süreçleri hızlandırarak zamandan kazanmak, maliyetleri düşürmek, klasik kağıt tabanlı işlemleri bırakıp, evraksal prosedürden kurtulmak ve dolayısıyla operasyonel verimlilik kazanmak, hata ve atlamalar ile yanlış beyanların önüne geçmek gibi kazanımları sağlayacağı tespit edilen blok zincir teknolojisinin tedarik zincirlerinin her aşamasında kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, blokzincir teknolojisinin, tedarik zincirinde önemli bir paydaş olarak yer alan gümrük sektöründe uygulanıp uygulanamayacağı ve bu teknolojinin gümrük süreçlerine sağlayacağı avantajlar ile uygulanmasının önündeki engeller araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine mülakat ve gözlem uygulanmıştır. Amaca yönelik sorular, sektör duayenlerinden de görüş alınarak hazırlanmış ve katılımcılara yöneltilmiştir. Çalışmanın sonunda, blok zincir teknolojisinin tedarik zincirinde kullanımının verimli olacağı gümrük alanında yapılan uygulama ile tespit edilmiştir.
Blok zinciri teknolojisinin liman lojistiğine etkileri
Blok zinciri, birçok kişi tarafından yıkıcı bir çekirdek teknoloji olarak kabul edilen ve gelişmekte olan bir teknolojidir. Blok zinciri, endüstrilerde dijital dönüşümü birçok yönden destekleyebilecek teknolojilerden biridir. Bu gelişmiş teknolojinin, kuruluşlar ve işletmeler için merkezi olmayan, şeffaf ve güvenli bir ortam sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada ülkemizdeki blok zincirinin liman lojistiğinde kullanımına dair bir durum tespiti yapılmıştır. Ülkemizden ve dünyadan örnekler sunularak konu somutlaştırılmıştır. Türkiye'deki limanların yöneticileri ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile on sekiz liman yöneticisi ile görüşülmüştür. Yapılan nitel araştırmada blok zincirinin liman lojistiğine katkı sağlayabileceği alanlar belirlenmiştir. Aynı zamanda liman lojistiğinde blok zinciri uygulamalarında karşılaşılabilecek engeller tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmanın, gelecekte blok zincirinin denizcilikte ve liman lojistiğinde kullanımı konusu ile ilgili çalışma yapmak isteyen araştırmacılara fayda sağlaması ve ışık tutması beklenmektedir.
Role of blockchain and smart contracts in transforming social contracts
Technology is entering every part of our daily life leading to integration with all aspects of modern society. Social sciences research is not an exception of this role. The fourth revolution is intertwined in the process we do research. In this thesis, two models are designed based on blockchain and smart contract technology to solve the current problems in the existing traditional models. Those traditional models proved to have certain problems including being inflexible and having so many parties involved the network. The new model provided by this thesis is built upon blockchain and smart contract technology. Therefore, those networks have the benefits of being more flexible and having less parties involved in the network. the first case is a crowdfunding network, we have examined a traditional crowdfunding and developed a similar one based on blockchain and smart contracts technology to overcome the drawbacks of the existing network. the second case is a marriage contract network where we built a network similar to the traditional one but has the ability to remove the burden of wasting time and effort. Finally, both cases are compared based on the change in structure and functions of each party in the network. We have seen some changes in terms of structure between the two networks, however, the main change came in the functions of each party and the removal on unnecessary ones in the network which is expected to reduce the transaction cost. Keywords: Blockchain, Marriage Contracts, Smart Contracts
Blockchain's utilization in food supply chain
In this thesis, we aim to propose the use of Blockchain technology thoroughly to solve the challenges of today's food supply chain management. Blockchain technology, which will be used primarily to produce solutions for a good understanding of the proposed model, has been explained. After explaining the Bitcoin technology that led to the emergence of blockchain technology, information was given about Cryptography, which is used to provide high security. The method that ensures that the data recorded with Blockchain technology, an innovative data recording method, is irrevocable. A 51 % attack (A successful 51 % attack means that one group or individual controls the majority of the processing power), a vulnerability in blockchain technology, and efforts to take precautions have been addressed. Information about Ethereum technology and decentralized, self-running organizations (DAOs) and smart contracts are provided, which enables possibilities beyond just making value transfer records possible using blockchain technology. After providing insights into the 50 sectors that are likely to be transformed by the help of Blockchain which reveals innovative ways of working; the challenges experienced by focusing on one of these sectors supply chain management sector, and the solutions that can be brought to these challenges with Blockchain are explained. Research includes a proposed utilization of Blockchain in the Food Supply Chain and observes all aspects of the industry from logistics, supply chain, food supply chain and Blockchain, furthermore, these terms are thoroughly explained to facilitate the convention of this innovative research purpose. The transaction from the traditional set of processes within enterprises to the innovative technology which is believed to change the way we do business, is expressed. A SWOT analysis is conducted to provide a better understanding on the current standards of the food supply chain in Turkey and the potential it possesses. The findings suggest that Turkey's food supply chain management has various issues in the fields of transportation intermediaries, inefficient cold chain systems, to name a few. Companies such as Amazon and Migros have begun integrating blockchain technology in their food supply chains as this method enhances and makes the supply chain more transparent, agile, and manageable. Keywords: Blockchain, Smart Contract, Supply Chain Management, Food Waste.
Dijital sanata evrilen dünya'da NFT'nin yeri
Geçmişten günümüze sanat tarihine baktığımızda sanatçılar dönemsel olarak sürekli yeni arayışlar içerisinde olmuşlardır. Zaman ilerledikçe sadece geleneksel sanat teknikleriyle sınırlı kalmayıp sürekli olarak farklı malzemeler kullanmış, yeni teknikler ortaya koymuşlardır. Blockchain teknolojisi sayesinde geliştirilen, NFT (Non-Fungible-Token) olarak bilinen ve görsel bağlamlarında kripto sanat olarak anılan bu yeni teknoloji, resim, ses, video gibi çeşitli verilerin dijital bir ortamda Blokchain'e yazılması ve bu verilerin dijital olarak sertifikalandırılmasını sağlamıştır. Bu çalışmada Blockchain ve NFT teknolojisinin sanat tarihi bağlamında getirdiği yenilikleri, sanatın dijitalleşmesi ile oluşan yeni sanat ortamları ve yeni bir sanat devrimi olarak kabul gören dijital sanat dönemi incelenecek ve bu bağlamda bana ait olan çalışmalara yer verilecektir. Dijital sanat alanında yaptığım çalışmalara ve ürettiğim NFT'lere değinilecektir. Bugünkü sanat üretim tarzı ve teknolojisini kendi sanatımda nasıl kullandığım açıklanacaktır.
Müzelerde artırılmış gerçeklik: NFT uygulamaları bağlamında artırılmış gerçeklik destekli müze uygulaması (Bolu Müzesi örneği)
Artırılmış Gerçeklik (AG), gerçek ortam nesnelerini referans alarak, nesnelerin dijital bir katman ile zenginleştirilmesi ve bu zenginleştirme işleminin akıllı cihazlar ile deneyimlenmesidir. 1957 yılında Morton Heilig tarafından icat edilen ve ilk artırılmış gerçeklik tabanlı düzenek denilebilecek Sensorama'dan bugüne, artırılmış gerçeklik teknolojisi birçok alanda kullanılmaktadır. Bu alanlardan biri olan müzeler, artırılmış gerçeklik destekli sergilemeleriyle, insanların müzelere farklı bir bakış açısıyla yaklaşmasını sağlamıştır. Kültürel ve sanatsal alanlarda yaygın olarak kullanılan bu teknolojinin dünya genelinde pek çok müzede örneğini görmek mümkündür. Ancak ülkemizde bu teknoloji kullanımının yaygın olmadığı ve geliştirmeye açık olduğu bilinmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan On Birinci Kalkınma Planı çerçevesinde; artırılmış gerçekliğe Kritik Teknolojiler başlığı altında yer verilmiş ve 355. Maddede irdelenerek önemi belirtilmiştir. Aynı kalkınma planında müzeler için çağdaş müzecilik anlayışı içerisinde müzelerin nitelik ve niceliğinin artırılması, kültür ve sanatın bir yaşam alışkanlığı olarak gelişmesi için erken yaşlardan itibaren kültür ve sanat eğitimlerine önem verilmesi hususlarına da değinildiği görülmektedir. Bu nedenle, gelişen teknolojilere hızlı biçimde uyum gösterebilen çocukların ve her yaştan müze ziyaretçilerinin müze bilinci, kültür ve teknoloji farkındalığını pekiştirmek adına bu çalışmada; Bolu Müzesinde yer alan eserler için artırılmış gerçeklik tasarımları hayata geçirilmiş ve ziyaretçiler için bilgilendirme tasarımları oluşturulmuştur. Artırılmış gerçeklik tasarımları NFT olarak listelenmiş, kuramsal bağlamda artırılmış gerçeklik, NFT ve Metaverse kavramlarının müzeler ve kültür varlıklarının tanıtımı için nasıl bir fayda sağlayabileceği konularına detaylı bir şekilde değinilmiştir. Ayrıca ziyaretçilerin müzeyi ziyaret etmelerine gerek duymadan artırılmış gerçeklik deneyimini bazı eserler üzerinden deneyimleyebilecekleri bir internet sitesi tasarlanmış ve yayınlanmıştır. Bu çalışmanın, on birinci kalkınma planındaki kritik teknolojilerden biri olan artırılmış gerçeklik teknolojisini derinlemesine incelenmesi, artırılmış gerçeklik tasarımlarının hayata geçirilmesi, güncel teknolojik gelişmeler ışığında, artırılmış gerçekliği NFT ve Metaverse boyutları ile birlikte ele almasıyla literatüre özgün katkılar sunacağı düşünülmektedir.
Blockchain based software project information sharing and estimation system
Accurate estimations play a significant role in the success of software projects, and companies should have sufficient number of past project data to make these estimations accurate and reliable. Some institutions gather project metrics from companies to create cross-company datasets and open these datasets to companies for paid or free of charge. On the other hand, many companies do not want to make public all or part of their project information so it prevents the growth of such datasets. Blockchain technology and smart contracts, as a medium to store private information and share it with predefined constraints, might be a solution to this problem. In this study, we propose a conceptual model as a reference for blockchain-based software project information sharing, and make a proof-of-concept implementation to discuss issues related to its feasibility. Then we make an example project estimation by using the proposed model. For this purpose, some project information in International Software Benchmarking Standards Group (ISBSG) [1] dataset is added to the system with the hand of a sample company. Then an analogy-based estimation is made by using project information in the proposed system. To the best of our knowledge, this is the first study to use blockchain within the context of software project information sharing and estimation.
Integration of blockchain and machine learning in autonomous driving
In recent years, the transportation industry has witnessed remarkable advancements in autonomous driving systems. The fusion of blockchain and machine learning technologies can improve the way for the development of safer, more reliable, and more efficient autonomous vehicles. Blockchain can be employed to store, manage, and share the amounts of data produced by the sensors and cameras of autonomous cars, ensuring data integrity and security. Simultaneously, machine learning algorithms can analyze this data in real time, enabling the vehicle to make well-informed decisions for navigation and adaptation to changing circumstances. This combination of technologies holds the potential to enhance safety, performance, and scalability in autonomous car systems, making them a more viable and appealing option for consumers and industry stakeholders. This thesis explores the integration of machine learning and blockchain technologies in autonomous vehicles. The thesis proposes a novel approach for connecting autonomous vehicles through blockchain, allowing them to exchange obtained learning experiences during the training process, which utilizes Neuro Evolution of Augmenting Topologies (NEAT) algorithm with reinforcement learning. The results show that the proposed approach has valuable insights into the future of autonomous vehicle training and offers a more efficient and effective method for storing this data through blockchain technology making the training process of autonomous vehicles much faster and more efficient according to many different evaluation metrics.
Kripto para ve dünya borsa endeksleri: Ekonometrik veri analizi
Satoshi Nakamoto tarafından 2008 yılında tanıtılan Bitcoin ve ilerleyen zamanlarda keşfedilen Ethereum, Bitcoin Cash, Ripple gibi altcoinler ile kripto paralar günden güne tanınmaya ve popüler hale gelmeye başlamıştır. Kriptografik sistemlerden faydalanan, herhangi bir merkeze bağlı olmayan ve blockchain teknolojisiyle güvenliği üst seviyelerde olan bu sanal paralar işlem maliyetlerinin minimum, getiri oranlarının ise maksimum olmasından dolayı kısa bir sürede bütün dünyada kullanılır hale gelmiş ve yüksek işlem hacimlerine ulaşmıştır. Kripto para birimlerine olan ilginin bu denli artmasıyla birlikte ekonomi dünyasındaki yatırımcılar, içerisinde sanal paraların bulunduğu yeni bir portföy oluşturmaya başlamışlardır. Bu bağlamda çalışmada kripto para öncüsü olan Bitcoin ile majör borsa endeksleri arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Analiz kapsamında Bitcoin bağımlı değişken; BİST100, S&P500, NASDAQ100, DOW JONES30, NIKKEI225, FTSE100 ve DAX gibi dünya ekonomisinde yüksek hacme sahip majör borsa endeksleri bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Değişkenlerin 2013M1-2023M1 dönemi aylık verilerinden yararlanılarak yapılan analizde değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Akabinde yapılan VECM sonucunda, kısa dönemli dalgalanmalar yaklaşık olarak 3 ayda uzun dönem dengesini yakınsadığı sonucuna varılmıştır. Son olarak yapılan Toda-Yamamoto nedensellik testi sonucunda ise NI225, SPX ve NDX Endekslerinden Bitcoin'e doğru tek yönlü nedensellik ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Bitcoin fiyat hareketliliğinin makine öğrenmesi ile tahmin edilmesi
Bitcoin, dijital bir para birimi olarak finansal piyasalarda önemli bir yer edinmiştir. Ancak, Bitcoin'in belirgin bir özelliği olan yüksek volatilite problemi, hem yatırımcılar hem de akademisyenler için dikkat çekici bir konudur. Bitcoin'in fiyatında ani ve büyük ölçekli değişimler olabilmektedir. Bu durum, yatırımcıların karar alma süreçlerini etkileyebilir ve piyasa analizlerini daha zor hale getirebilir. Bu çalışma, Bitcoin'in fiyat hareketlerini etkileyen faktörleri belirleyerek Bitcoin fiyatını tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, iki farklı kategoride veri kaynakları kullanılmıştır. Birincisi, kripto para sistemine ait olan ve Bitcoin ile diğer kripto paraları içeren 350 farklı değişkeni olan verilerdir. İkinci kategori ise dünya endekslerine ait olan ve 46 farklı değişkeni içeren verilerdir. Bu veriler, Tradingview ve Yahoo Finance gibi popüler finansal veri kaynaklarından elde edilmiştir. Kripto para sistemine ait veriler ağ bilgileri, kripto borsa işlemleri, adres verileri, fiyat verileri ve sosyal medya verileri gibi başlıklar altında toplanmıştır. Dünya endekslerine ait veriler ise tahvil endeksleri, dövizler, volatilite endeksi ve hisse senedi endeksleri gibi başlıklar altında sınıflandırılmıştır. Araştırma kapsamında, 2022-10 ile 2022-12 tarihleri arasındaki 90 günlük dönemi kapsayan veriler kullanılarak Bitcoin'in fiyatının tahmin edilmesi amacıyla makine öğrenimi algoritmaları kullanılmıştır. Bu veriler, %85'i eğitim ve %15'i test verisi olarak ayrılarak analiz edilmiştir. Eğitim aşamasının ardından, test verileri üzerinde yapılan tahminler görselleştirilerek sunulmuştur. Elde edilen sonuçlar, modelin 0.909 R² skoru ile genel anlamda başarılı bir performans sergilediğini ve tahminlerinin gerçek değerlere oldukça yakın olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, makine öğrenimi algoritmalarının Bitcoin fiyat tahmininde etkili bir araç olarak kullanılabilirliğini desteklemektedir.
Blockchain as a basis for new venture capital investment: Comparison with traditional investment sources
The objective of this research is to contribute to the existing knowledge in the business field. Funding is an essential aspect of any business endeavour, whether it involves bank credit, personal savings of the founders, or venture investments. The research delves into the various perspectives involved in the fundraising process, examining how founders can achieve their goals through raising capital and how venture capital funds or private investors can leverage new technologies to enhance their investments. Two hypotheses were formulated: the first suggesting that investment tools utilizing blockchain technology could serve as a primary source of fundraising presently and in the future, and the second exploring the willingness of investors to embrace new technologies in an established industry and the potential speed of their adoption. The ultimate aim of this research is to develop a practical strategy for implementing blockchain in capital investment funds, accompanied by legal recommendations and actionable steps. A comprehensive literature review was conducted to explore traditional investment tools and strategies, comparing them to blockchain-based investment forms. The research employed a situational analysis, an interview with a venture capital representative as well as a survey targeting people, to evaluate the effectiveness of different fundraising and investment approaches and identify opportunities for industry development. The findings of the research highlight the significant role of blockchain tools in achieving the objectives of all stakeholders in the business landscape today. Drawing from these findings, personalized recommendations and a practical guideline for implementing blockchain tools were formulated.
Musictech is the new fintech in the music industry
This thesis examines the transformative impact of blockchain technology on the music industry's royalty payment system. Current challenges of complexity and inefficiency hinder fair compensation for artists. Blockchain offers transparency, decentralization, and immutability as solutions. By enabling direct artist-fan interactions, fair compensation, and new revenue streams, blockchain can democratize the industry, reduce major label dominance, and foster innovation. Despite challenges, further research is needed to fully leverage blockchain's potential. Embracing blockchain can create a transparent, fair, and sustainable music ecosystem.
Non Fungible Token'ların (NFT) Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi
Bu çalışma, Non-Fungible Token'ların (NFT), 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunumuz (FSEK)1 kapsamındaki hükümler doğrultusunda nasıl değerlendirilebileceğini incelemektedir. NFT, blokzincir teknolojisine dayalı olarak oluşturulan, benzersiz ve değiştirilemez bir kripto varlık türü olarak, özellikle dijital sanat ve fikri mülkiyet alanlarında yeni hukuki tartışmaları gündeme getirmiştir. Çalışmada, NFT'lerin hukuki niteliği, eser sahipliği ile mali ve manevi haklar bakımından doğurduğu sonuçlar analiz edilmiştir. Minting işleminin hukuki boyutu, NFT kaynaklı telif hakkı ihlalleri ve bu bağlamda ulusal ve uluslararası düzeyde ortaya çıkan uyuşmazlıklar değerlendirilmiştir. Araştırmada doktrinsel yöntem benimsenmiş; literatür taraması, mevzuat incelemesi ve örnek dava analizleri yoluyla konu çok boyutlu ele alınmıştır. Birinci bölümde, eser kavramı, eser sahibinin hakları ve dijitalleşmenin bu haklara etkisi değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, blokzincir teknolojisi, kripto varlık kavramı ile türleri, NFT'nin teknik yapısı ve hukuki niteliği irdelenmiş; eşya, kıymetli evrak veya gayrimaddi hak olarak sınıflandırılmasına yönelik farklı yaklaşımlar karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde minting işlemi ve NFT'lerin "eser" sayılıp sayılamayacağına dair doktriner tartışmalar ele alınmış; NFT satışlarında pay takip hakkının uygulanabilirliği incelenmiştir. Bölümün sonunda, son zamanlarda sıkça gündeme gelen ve alanında ilk örneklerden olan, uyuşmazlıklar değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda, NFT'lerin FSEK kapsamında net bir şekilde tanımlanması gerektiği, eser niteliğinde NFT'ler için hak sahipliği ile ilgili belirsizliklerin giderilmesi gerektiği ve pay takip hakkının dijital ortama uyarlanması yönünde yasal düzenleme ihtiyacı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu yönüyle çalışma, literatürdeki teorik tartışmaları somut dava örnekleriyle destekleyerek Türk hukukuna özgün katkılar sunmayı hedeflemektedir.
Digitalization and its impact on the economy in wake of blockchain technology
As being one of the most recent digital technologies, the Blockchain (BC) technology has a profoundly transformative and empowering role in economic activities in terms of production and consumption choices and marketing activities. However, the consumers familiarity and perception of BC technologies is not a well-studied issue in the literature. In this thesis, research is conducted to determine the usability and familiarity of the BC technologies by the consumers. Reviewing the related literature, a model is designed to analyze the effects of BC technologies in consumer behavior. The probable effects are identified in four dimensions in the model; dimension of uncertainty removal, dimension of being a solution tool and reliability, dimension of mediation, creativity and innovation and dimension of data management, ecology and digital economy dimension. A questionnaire is formed to test the effects of BC technologies on consumers in these dimensions. Findings of the study shows that in terms of gender, age, education and seniority of the participants; there is no significant differentiation in practicing BC-based technologies in any dimension. However, the results justify the literature that the job positions of the participants and their knowledge on BC technologies are significant on their use of BC technologies. The companies and the public authorities should design technology policies taking the technology diffusion of the society into consideration. As the society's technology-friendliness increase, the use of BC technologies will be more effectively used especially in certain sectors. In this regard, the thesis supports the use of BC technologies in economic activities.
Blok zincir teknolojisi ile fon toplama yöntemleri ve uygulanan kanunlar
This thesis analyzes and compares conventional fundraising methods such as initial public offerings, crowdfunding, venture capital and angel investors with blockchain-based fundraising methods such as initial coin offerings (ICO), security token offerings (STO) and initial exchange offerings (IEO). It then selects countries where blockchain-based fundraising methods are most actively used and compares the legal approaches and regulations in these countries. While this study is an academic contribution to the literature, it also serves as a professional guide for companies and legislators. The thesis uses literature review and encompassing comparative study of laws as research methods. The research questions: Which blockchain-based fundraising method can be used to replace conventional fundraising methods? What should be done to prepare the legal infrastructure for digital assets? Should new laws be created or can existing laws be applied? The results of the research can be listed as follows: STOs are preferable to IPOs, venture capital and angel investors, equity and lending based crowdfunding as they allow investors to become shareholders in return for their investments and provide the opportunity to borrow like bonds, while ICO can replace donation-based and reward-based crowdfunding, and IEO fulfills the function of intermediary platforms where crowdfunding is conducted. Some countries introduced new regulations, while others adopted regulations under existing laws. Common steps taken by all these countries include digital asset classification, anti-market manipulation, anti-money laundering, anti-terrorist financing requirements, licensing and prospectus compliance.
Dijital ekonomi ve kripto paraların ekonomik etkileri
Bu çalışma, dijital ekonomi ve kripto paraların ekonomik düzen üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ele almıştır. Dijital ekonomi, teknolojik gelişmelerin hızlanmasıyla birlikte küresel finansal sistemleri ve ticaret süreçlerini derinden etkilemektedir. Bu bağlamda, kripto paraların finansal sistemlerdeki rolü, merkeziyetsiz yapıları ve blockchain teknolojisine dayanmaları ile yeni bir ekonomik düzenin temel taşları haline gelmiştir. Çalışmada, kripto paraların tanımı, tarihsel gelişimi, finansal piyasalara ve para politikalarına etkileri kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca, çalışmada kripto paraların uzun vadeli ekonomik etkileri ve sürdürülebilirliği üzerine çeşitli senaryolar ele alınmıştır. Kripto paraların geleceği, büyük ölçüde regülasyonlara ve devletlerin bu dijital varlıklara olan yaklaşımlarına bağlıdır. Kripto paraların ana akım finansal sistemlere entegrasyonu, düzenleyici çerçevelerin etkili bir şekilde oluşturulmasıyla mümkün olabilir. Bu süreçte, yatırımcı güveni ve fiyat istikrarının sağlanması da kripto paraların sürdürülebilirliğinde kritik öneme sahiptir. Son olarak, kripto paraların dijital ekonomi içindeki rolü, sadece finansal sistemlerde değil, aynı zamanda uluslararası ticaret ve yatırım süreçlerinde de önemli bir yere sahiptir. Çalışmada, kripto paraların dijital ekonomi üzerindeki etkileri ve bu dijital varlıkların gelecekteki potansiyel rolü üzerine değerlendirmeler yapılmış ve olası senaryolar sunulmuştur. Kripto paraların küresel ekonomik düzene katkıları, düzenleyici yaklaşımların şekillenmesiyle birlikte daha da netleşecektir.
Kripto para birimlerinin rezerv para olabilme potansiyeli
Gelişen teknoloji ve internet kullanımının yaygınlığının artması ile birlikte değişime zorlanan ticaret paranın formunda değişiklik yaratırken hayatımıza yeni kavram ve uygulamalar katmıştır. Dünyanın dijitalleşme sürecine girmesi ve bununda ekonomiye yansıması sonucunda dijital bir ekonomik oluşum doğmuştur. Para giderek fiziki varlığını yitirmeye başlamış ve dijitalleşerek nakit kullanmayan bir toplum yaratabilmenin önünü açmıştır. Bu evrimin son halkası Blockchain teknolojisine sahip kripto paralardır. Kripto paralar yüksek işlem hızı ve düşük işlem maliyeti ile küresel ekonomide büyük roller üstlenebilir. Bu çalışmada kripto paraların rezerv para olabilme potansiyeli, sunduğu fırsatlar, karşı karşıya olduğu zorluklar ve rezerv para teorisi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda aşması gereken en büyük zorluk fiyatındaki istikrarsızlıktır. Fiyattaki değişimlerin boyutunun daha iyi anlaşılması için Bitcoin ile dolar endeksi, euro endeksi ve altının 2015-2020 arası aylık fiyat değişimlerinin standart sapması hesaplanmıştır. Bitcoin'in standart sapması diğer değişkenlerden çok daha yüksektir. Fiyatındaki aşırı oynaklık, Bitcoin'in spekülasyonlardan etkilenen, yüksek riskli bir para birimi olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak kripto paraların rezerv para olma yolunda aşması gereken birçok problem vardır. Sunduğu radikal yenilikler nedeniyle gelecekte şansı olabilir fakat günümüz için rezerv para statüsüne erişmeleri uzak ihtimaldir.