Temporomandibuler eklem disfonksiyonlarında klinik muayenedeki klik sesi bulgusu ile manyetik rezonans görüntülerdeki sert ve yumuşak doku değişikliklerinin ilişkisinin değerlendirilmesi

Temporamandibular eklem, sadece yapısına katılan kondilin kompleks hareketi ile değil, aynı zamanda bütünleşmiş çene hareketlerinin oluşmasındaki fonksiyonundan dolayı vücuttaki pek çok eklemden ayrılmaktadır. Sert ve yumuşak doku bileşenlerinden oluşan bu ünitenin iskeletsel yapılarının arasında fibrokartilajdan oluşan bir disk mevcuttur. Yoğun mekanoreseptörler ile döşeli kapsül proprioseptif geri bildirmler aracılığı ile çenenin uzaydaki konumunu belirler. Böylelikle karmaşık fonksiyonunu yerine getirebilir. Eklem patolojileri çok çeşitli faktörlerin etkisiyle, çok farklı klinik semptomlar ile ortaya çıkabilir. Görüntülemenin endike olduğu durumlar ileri derecede fonksiyon bozukluğu görülen durumlardır. TMB diş hekimliği alanında Costen'ın 1934'de yayınladığı makale ile tanımlanmıştır. TME rahatsızlıklarının semptomları oldukça yaygın olup, genel popülasyonun %50-60'ında semptomlardan en az biri görülmektedir. Eklem sesleri TMB'nin en yaygın görülen semptomlarından biridir. Ancak çoğu durumda ağrı veya ağız açıklığında azalma ile ilişkilendirilmezler. Klik sesinin tedavi ihtiyacını belirlemek için uzun süreli çalışmalar yapılmıştır. Tez çalışmasının amacı klik sesinin teşhis değerinin MRG ile birlikte değerlendirmektir. Ayrıca güncel bir klinik muayene protokolü olan TK/TMB'nin duyarlılık, özgüllük, PPD, NPD, doğruluğu altın standart olarak MRG kullanılarak ölçülüp, redüksiyonlu ve redüksiyonsuz disk deplasmanı olan hastalarda görülen dejeneratif değişiklikler ve lateral pterygoid kas değişiklikleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya klik sesi şikayeti olan 25 hasta ve klik sesi tespit edilmeyen TMB olan 25 hasta dahil edilerek toplamda 100 eklem görüntüsü incelendi. Yapılan klinik muayene sonucunda çalışma grubunun %20'sinde sağlıklı, %28'ine redüksiyonlu disk deplasmanı %38'ine aralıklı kilitlenme olan redüksiyonlu disk deplasmanı, %14'üne kısıtlı ağız açıklığı olmayan redüksiyonsuz disk deplasmanı tanısı kondu. Sadece klinisyenin tespit ettiği klik sesine göre tanı konan redüksiyonlu disk deplasmanının duyarlılığı %37.25, özgüllüğü %87.76, doğruluğu %62 olarak ölçüldü. TK/TMB için duyarlılığı %83, özgüllük oranını %53, PPD %60, NPD %74 bulunmuştur. Tüm bulguları değerlendirdiğimizde TK/TMB'nin klinik doğruluğunun yeterli olduğunu ancak sadece klik sesi bulgusunun teşhis için yeterli olmadığı; ağız açıklığında kısıtlılık, kilitlenme gibi semptomlarla birlikle değerlendirilmesi gerektiği görülmüştür. Anahtar kelimeler: Temporomandibular eklem, Manyetik Rezonans Görüntüleme, Temporomandibular Eklem Bozuklukları, Teşhis Kriterleri