Tevhid inancının sosyal boyutu

Çalışmamız, İslâm akaidinin temeli olan tevhidi, Kelâm ilminin günümüzde yaşadığı işlevlik kazandırma krizini aşma gayesiyle, sadece metafizik bir ilke olmaktan çıkarıp hayatı kuşatan bütüncül bir sosyal sistem kurucu ilke olarak ele almaktadır. Araştırmamızın temel sorunsalını, klasik Kelâm literatürünün modern meydan okumalar karşısında yetersizliği ve iman ile hayat arasındaki bağın zayıflaması oluşturmaktadır. Amacı, tevhidin sadece Allah'ın varlığı ve birliğine dair nazarî bir ilke olmadığını; insanın Allah, evren ve toplumla ilişkilerini düzenleyen; siyaset, hukuk, ekonomi ve ahlâk vd. alanlarda pratik çözümler üreten bütüncül dünya görüşü sunduğunu ortaya koymaktır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, tevhidin sözlük ve terim anlamları ile Kur'an'daki merkezî konumu ve sunum metodolojisi incelenmiş; ulûhiyyet ve rubûbiyyet tevhidinin tabiat ve toplum ilişkisindeki kurucu rolü analiz edilmiştir. İkinci bölümde, tevhidin karşıtı olan şirk kavramı ve çeşitleri ile modern inkârcı akımların (ateizm, deizm, materyalizm, pozitivizm vb.) sosyal hayatta yol açtığı ahlâkî çöküş ve hiyerarşik bozulma karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, tevhid inancının; dünya görüşü, ahlâk, hukuk, siyaset, ekonomi, eğitim ve sanat gibi disiplinlere yansımaları detaylandırılarak, bu ilkenin adâlet, özgürlük ve toplumsal dayanışma üzerindeki dönüştürücü gücü ortaya konmuştur. Sonuçta tevhidin iman-amel-ahlâk bütünlüğü içinde yeniden yorumlanması, onu bireysel bir vicdan meselesi olmaktan çıkarıp sosyal adâlet ve toplumsal düzen için yol gösterici bir üst ilke haline getirmekte ve Kelâm ilminin sosyal bilimlerle entegre edilip güncel sorunlara çözüm üretmesinin, hayatî öneme sahip olduğunu teyit etmektedir.