TGA-TaA (Tahmin-Gözlem-Açıkla-Tartışma-Açıkla) destekli fen öğretiminin, öğrencilerin eleştirel düşünce, tutum ve motivasyonlarına etkisinin incelenmesi

Çalışmanın amacı, yedinci sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi "Elektrik Devreleri" ünitesinde TGA-TaA (Tahmin-Gözlem-Açıkla-Tartışma-Açıkla) destekli fen öğretiminin, fen bilimleri dersine karşı tutum ve motivasyonları ile fen bilimleri dersindeki eleştirel düşünme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılının II. döneminde Mayıs-Haziran aylarında uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Elazığ/Merkez ilçesinde Doğu kent mahallesinde bulunan Seyda Molla Bahri İmam Hatip Ortaokulundaki 23 deney gurubu öğrencisi ve 20 kontrol grubu öğrencisi oluşturmaktadır. Nicel verilerin, nitel veriler ile desteklendiği karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Gülen (2019) tarafından ortaokul öğrencilerine yönelik geliştirilen "Fen Bilimleri Dersi için Eleştirel Düşünme Becerisi Ölçeği" , Özcan ve Koca (2020) tarafından ortaokulda bütün sınıf kademelerinde öğrenim gören öğrencelerin Fen' e yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilen "Fen'e Yönelik Tutum Ölçeği", Armstrong ve diğ., (2011) tarafından geliştirilen "Science Motivation Questionnaire-2" ve Akçay, Işın ve Kapıcı, (2020) tarafından "Fen Ögrenme Motivasyon Ölceginin Turkçe' ye Uyarlanması" ismiyle Türkçeye çevrilen motivasyon ölçeğinden yararlanılmıştır. Ayrıca nitel bulguların elde edilmesinde, araştırmacı tarafından oluşturulmuş yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrenci günlüklerinden faydalanılmıştır. Nicel veriler SPSS 26 programı ile MANOVA analizi yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, 'Elektrik Devreleri' ünitesinde TGA-TaA destekli öğretimin deney ve kontrol grupları arasında fen bilimleri dersinde eleştirel düşünme becerileri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiş olmasına rağmen, pratikte küçük bir gelişme gözlenmiştir. Öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumları açısından ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir, ancak deney grubunda pratikte küçük-orta düzeyde bir iyileşme tespit edilmiştir. Öğrencilerin motivasyonlarına baktığımızda, istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuş ve pratikte bu farkın orta-büyük düzeyde olduğu görülmüştür. Nitel verilerin analizinde öğrenci görüşlerinde çeşitli olumlu ve olumsuz ifadeler tespit edilmiştir. Olumlu yorumlarda dersten keyif alındığı, dersin faydalı olduğu, görsel ve gözlem unsurlarının etkileyici olduğu, dersin anlaşılır ve ilgi çekici olduğu, etkinliklerin düşündürücü olduğu, dersin öğretici ve merak uyandırıcı olduğu gibi ifadeler yer almaktadır. Öğrenciler hata yaparak doğruyu bulma deneyimlerinin öğrenmeye katkı sağladığını ve dersin heyecanlı geçtiğini belirtmişlerdir. Ancak Azınlıktaki bazı öğrenciler, derste zorlandıklarını ve etkinliklerin herkes için anlaşılır olmadığını düşünmektedir. Öğrencilerden bazıları dersin kendi bilgilerini artırmadığını, eleştirel düşünme becerilerini geliştirmediğini belirtmektedir. Ayrıca, bu yöntemin diğer derslerde de kullanılmasını istemediğini, dersin sıkıcı olduğunu ifade eden öğrenci görüşü de bulunmaktadır.