Theodor W. Adorno'da özgürlük ve ahlak ilişkisi

Bu tez Alman filozof ve sosyolog olan Theodor W. Adorno'nun özgürlük düşüncesine yönelik bir çalışma niteliğindedir. Adorno'nun özgürlük düşüncesi negatif bir diyalektik ve eleştirel düşünce etrafında şekillenmektedir. Onun felsefi düşüncesi bir bütünlük içerisinde yorumlanmalıdır. İnterdisipliner bir bakış açısına sahiptir. Adorno'nun özgürlük düşüncesi; sanat, edebiyat, toplum, kapitalizm, ahlak gibi üzerine yazdığı her konu ve disiplinle ilişkidir. Bu düşünceler içerisinde özgürlük en çok sanat ve ahlakla dolayımlıdır. Hakikat, tek bir disiplin veya bütün içerisinde değil; ona göre hakikat parçalıdır. Hakikatin parçalı olduğu bir dönemde her şeyin özdeş ve bütünsel kılınması, bireyi özerkliğinden mahrum eder. Burjuva toplumunun karakterist özelliği de özdeşleştirmedir. Adorno'ya göre bireylerin özdeş kılınması mantığı geç kapitalizm döneminde kendini gösterir. Adorno, insanların doğayı egemenlik altına almasıyla birlikte bireyin kendisini de egemenlik altına almıştır. Bireyin egemenlik altına girmesi onu nesneleştirmiş ve şeyleştirmiştir. Adorno, bireyi özgürsüzleştiren bu etmenlerin tarihsel ve toplumsal dinamiklerini inceler. Ona göre birey ve bütünü bu bağlamlarıyla ele almak gerekir. Birey, tarihsel ve toplumsal süreçler içerisinde hep daha iyi bir yaşam umudu ile bütüne bağlanmıştır. Her çağın egemen aklı bunu vaat eder. Ama sürekli olarak daha iyi bir yaşam öğretisi veya ahlaki öğretinin olmasına rağmen hep daha kötüye doğru giden bir yaşamla karşı karşıya kalıyoruz. Bu tezin birinci bölümünde Frankfurt Okulu ve Adorno'nun Otoriteryan Kişiliği, Kültür Endüstrisi ve Estetiği ele alınacaktır. İkinci bölümde ise Adorno'nun özgürlük düşüncesinin düşünce tarihini oluşturan üç filozof ele alınacaktır: Kant, Hegel ve Marx. Son ve üçüncü bölümde ise Adorno'nun özgürlük düşüncesi ile ahlak arasındaki ilişki ele alınmaktadır.