Türkiye'de aktif kredi kanalı var mı? imalat sanayi firmaları bilançoları üzerine bir çalışma

Bu çalışmanın amacı, 1996-2015 yılları arasında Türkiye'de bilanço kanalı ve banka kredisi kanalının varlığının firmaların bilanço verileri kullanılarak panel ekonometri teknikleriyle test edilmesidir. Firma bilanço verileri kredi kanalının işleyişinin değerlendirilmesi açısından oldukça yararlı bilgiler sunmaktadır. Birbirinden farklı bağımlı ve bağımsız değişkenlerle panel birimlerinin heterojen olduğu durumlarda birimlere özgü sabit ve eğim katsayılarının elde edilmesine imkân veren rassal katsayılı regresyon modelleri oluşturulmuştur. Böylece, farklı ölçeklerdeki firmaların para politikası değişimlerine verdikleri heterojen tepkiler tespit edilebilmiştir. Para politikası değişikliklerinin firmaların dış finansman tercihleri üzerindeki etkisini içeren regresyon seti, bilanço ve banka kredisi kanallarının teorik altyapısına uygun şekilde seçilmiştir. Elde edilen ampirik sonuçlar hem genişleme hem de sıkılaşma dönemlerinde tüm firmaların bilançolarındaki kısa vadeli banka kredileri hacminde bir düşüş yaşadığını göstermektedir. Parasal daralma dönemlerinde söz konusu durumun daha belirgin olduğu, ayrıca büyük firmaların kısa dönemli banka kredisi borçlarının daralma dönemlerinde diğer firmalara nazaran daha fazla azaldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, söz konusu bulguların bilanço kanalı teorisiyle örtüşmediği ortaya konulmaktadır. Öte yandan, regresyon sonuçları para politikası değişikliklerinin imalat sanayi firmalarının dış finansman kompozisyonlarını değiştirdiğini göstermektedir. Hem parasal daralma hem de genişleme dönemlerinde sıkılaştırıcı para politikalarının firmaların banka kredilerinin dış borçlarına oranını, banka dışı borçların dış borçlarına oranına nazaran azalttığı, ancak diğer finansman araçlarının banka kredilerinin tam ikamesi olmadığı belirlenmiştir. Böylelikle, ampirik bulguların incelenen dönemde Türkiye'de çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır.