Partizanlığın dinamikleri: Türkiye'de kolektif nostaljiyi sosyal temsiller aracılığıyla çözümlemek

Bu tez, Türkiye'de giderek artan kutuplaşma bağlamında, bireylerin sosyal gruplara aidiyetleri temelinde hissettikleri, o grubun geçmişinin özelliklerinden kaynaklanan geçmişe yönelik özlem duygusu olan kolektif nostalji olgusunu incelemiştir. Çalışma, Türkiye'de partizan kimlikler bağlamında geçmişin, günümüzün, geleceğin ve kolektif nostaljinin sosyal temsillerini araştırmayı amaçlamıştır. Niteliksel bir metodoloji temelinde yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanan araştırmada Nisan 2022 ve Nisan 2024 arasında Türkiye'de çeşitli partileri destekleyen 75 kişi ile derinlemesine yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, MAXQDA programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Katılımcıların, kolektif nostalji temsillerinin incelenmesi sonucunda, desteklenen siyasi partinin önemli bir değişken olarak ortaya çıktığı görülmüştür. Osmanlı Nostaljisi, Erken Cumhuriyet Nostaljisi, 70-80'ler Politik Aktivizm Nostaljisi, 90'lar Nostaljisi, Gezi Parkı Nostaljisi, AK Parti'nin Kuruluş Yılları Nostaljisi gibi farklı nostalji çeşitleri katılımcılar tarafından ifade edilmiştir. Araştırmanın temel bulgusu, kolektif nostaljinin, geçmişin, günümüzün ve geleceğin temsillerinin siyasi kimliklerle doğrudan ilişkili olduğunu ve siyasi parti destekçilerinin tarihsel olaylara ve dönemlere parti kimliklerine uygun anlamlar yüklediğini ortaya koymaktadır. Bu durum, kolektif hafızanın ve nostaljinin siyasal yönünü belirginleştirirken, Türkiye'deki artan politik kutuplaşmanın daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Bulgular, partizan şemalar ve ekonomik, değerlere dayalı ve politik alanlarda algılanan göreceli yoksunluk bağlamında tartışılmaktadır. Bu tezin, Türkiye'de kolektif nostalji ve gruplar arası kutuplaşma ilişkisini daha kapsamlı bir şekilde anlamak için bir temel sağlaması beklenmektedir. Böylece, bu çalışmanın araştırmacılara (1) toplumsal değişimin farklı siyasi gruplar üzerindeki etkisini daha iyi anlama; (2) sosyo-ekonomik ve politik değişim zamanlarında grupların beklenti ve tepkilerini daha iyi analiz etme; (3) kolektif nostaljinin içeriğindeki farklılıkların gruplar arası ilişkiler üzerindeki olası etkilerini daha kapsamlı analiz etme konusunda yardımcı olması beklenmektedir.