Ticari bankalarda kredi maliyetlerini etkileyen faktörlerin analizi

Genel alanda amaçları mevduat toplamak olan bankacılık sektörünün en önemli işlevleri, topladıkları bu mevduatları, kredilendirme sürecinde ekonomiye finanse etmektir. Bankalar ekonomik sistem içersinde vazgeçilmez kurum ve kuruluşlardır. Ticari bankalar para, kredi ve sermaye piyasalarında; küçük birikimlerin sermayeye dönüştürülmesinde, ülkede ticari hayatın ve sanayinin gelişmesinde birçok roller üstlenmektedir. Ülkemizde finans kesiminin en etkin sektörlerinden biride bankacılık sektörüdür, aynı zamanda bu kesimin işlem hacminin büyük bir kısmını ilgili bankalar gerçekleştirmektedir Günümüzde ticari bankacılık hızla gelişmektedir. Bankalar bu gelişme sürecinde yeni usul ve yeni teknikler geliştirmekte ve klasik bankacılık anlayışından uzaklaşmaktadırlar. Bankacılık sektöründeki bu hareket, bu sektörde rekabeti de beraberinde getirmektedir. Ayrıca, bu sektörde özel finans kuruluşları ortaya çıkmış ve diğer ticari bankalar için önemli rakipler haline gelmişlerdir. Yeni özel finans kuruluşlarının bankacılık piyasasında etkileri, bankacılık sektörünü yeni hizmet ve yeni teknik arayışlarına hızla itmiş rekabeti arttırmıştır. Son yıllarda bankacılık sektöründe hızla artan rekabet ortamı, bankaları mümkün olan en düşük maliyette fon elde etmeye itmiş ve bu fon kaynaklarını kazançlı şekilde kullanmaya zorlamaktadır. Bankalar doğal olarak elde ettikleri bu fon kaynaklarını, katlanmak zorunda oldukları maliyelerden arındırarak en yüksek kar marjını elde etmeye çalışırlar. Bu yüzdendir ki bankalar elde ettikleri fon kaynaklarını, en düşük faizle ve uzun vadede elde etmek isterler ve aynı zamanda kredi maliyetlerini minimize ederek müşterilerine düşük faizde kredi satmak isterler. Bankaların kaynak maliyetlerini en aza indirmeleri, elde etmiş oldukları bu kaynakları kredi olarak piyasaya yani müşterilerine kullandırmada önemli avantaj sağlarlar. Bankaların kaynak maliyetini etkileyen birden çok faktörler vardır. Bu faktörlerden bazıları; mevduata ödenen faizler, mevduat munzam karşılık oranı, uygulanan para ve sermaye politikaları, vergiler ve fonlar, kredi riskleri bankanın katlanmak zorunda olduğu işletme giderleri şeklinde sıralanabilir. Ülke ekonomisinde önemli bir yere sahip olan bankacılık sektörü, kredi politikalarını belirlemede belirli noktalara önem vermesi gerekliliği kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu bağlamda bankalar, alternatif kredi modelleri oluşturmalı, sermaye piyasası hızlı geliştirilmeli, iyi bir denetim mekanizması kurarak haksız rekabeti engellemeleri ve hukuki düzenlemeleri iyileştirilmelidir. Etkili bir kredi yönetimiyle bankalar, bir yandan kar marjlarını arttırırken, diğer taraftan değişik sektörlere kullandırdığı kısa vadeli kredilerle ülkenin ekonomik gelişmesi ve büyümesine katkıda bulunmakta, dış ülkelerden sağladığı kaynaklarla alternatif kredi çeşitlerini arttırarak dış ticaretin gelişmesine katkıda bulunurlar. Anahtar Kelimeler: Banka, Kredi, Maliyet, Risk