Reassessing the Timar system: The case study of Vidin (1455-1693)

Timar sisteminin doğası ve değişimini Vidin örneğinde tekrar ele alan bu çalışma mikro tarih analizlerinden de yararlanmakla birlikte uzun dönem (long durée) yaklaşımını temel almaktadır. `Timar takibi' olarak adlandırılan, mufassal, icmal, ruznamçe, cebe, tahvil ve yoklama defterlerinin sistematik bir analizini öneren ve bu kaynakların güvenilirliklerinin daha iyi bir şekilde değerlendirilmesini ve konuya daha geniş bir çerçeveden bakmayı sağlayan, bir yöntem sunmaktadır.Bu çalışmanın belli başlı hedeflerinden birisi on altıncı yüzyıl terminolojisi üzerine kurulmuş timar sistemine dair geleneksel algının sorgulanmasıdır. Burada önerilen düşünce timar sistemin klişeleşmiş formuna ancak 1530'lardan sonra evrimleştiğidir. Bu değişim esas olarak timar sisteminin iki katmanlı yapısının klasikleşmiş üç katmanlı yapısına evrilmesi olarak betimlenmiştir.Bunun yanında, timar sisteminin dönüşümü, aynı zamanda çözülüşü, sistemin kendi paradokslarının birer meselesi olarak ele alınmıştır. Buradaki argüman sistemin gelişiminin aynı zamanda sistemin kendi çözülmesine yol açtığıdır. Bu bağlamda, devletin/sultanın arazilerinin genişlemesi anlamında haslaşmanın timar sisteminin gelişmesinde rol oynamasının yanında onun çözülmesinde de rol oynadığı vurgulanmakladır. Benzer bir şekilde, merkezileşme politikaları sonucunda timar sistemi büyük bir oranda merkezi devletin kontrolüne girerken; aynı zamanda bu politikalar devletin bu kontrolü yitirmesine de neden olmuştur. Bu çelişkili dönüşümünün bir kavramsallaştırması olan timarın soyutlaşması bu süreci anlatmaktadır.Son olarak, bu çalışmada timar sistemi genel bir Osmanlı sisteminin ya da kompleksinin bir parçası olarak ele alınmaktadır. Askeri alan olarak adlandırılan yapı timar sisteminin üzerinde yükseldiği alanı ifade etmektedir. Bu alanın organizasyonun üç aşaması detaylı bir şekilde irdelenmekte, bu alanın Osmanlıdaki diğer alanlarla olan ilişkisi tartışılmaktadır. Bu tartışmadan hareketle varılan sonuç bu askeri alanın haslaşma ve özelleşme süreçlerinin sonunda diğer alanlara dâhil olduğudur.