Tinkalden boraks pentahidrat üretimi

Tüvenan tinkal cevheri yapısında tinkal yanında kil, kalsit, dolomit, ve çok az olmak üzere üleksit, probertit ve kolemanit gibi mineralleri içermektedir. Üretim esnasında en önemli sorun elde edilen ürünlerin safsızlık değerleridir. Tinkalin 90-93°C de suda veya zayıf boraks çözeltisinde çözünmesiyle elde edilen çözeltilerde karşılaşılabilen safsızlıklar Ca+2, Mg+2, SiO2, SO4-2 ve Cl- dür. Bu safsızlıklardan Ca+2, Mg+2, SiO2 ' in mevcudiyeti kristalizasyonu da olumsuz etkilemektedir. Ca+2 safsızlığı aynı zamanda üretim sisteminde probertit oluşumuna neden olmakta ve kristallenme esnasında ve zayıf çözeltide probertit oluşmaktadır. Bu oluşum kristallerde Ca+2 safsızlığının artmasına, zayıf çözeltinin geçtiği borularda probertit çökmesi dolayısıyla tıkanmalara ve prosesin durmasına yol açmaktadır. Burada sunulan çalışma üç kısımdan oluşmaktadır: 1- Tüvanan tinkal içerisinde bulunan kil, dolomit, kalsit, kolemanit, üleksit ve probertit gibi minerallerin boraks çözeltilerinde çözünme davranışlarının incelenmesi, 2. Sentetik olarak hazırlanan çözeltilerden ve tüvanan tinkalden elde edilen çözeltilerden kalsiyumun giderilmesine yönelik çalışmalar 3. Tüvanan tinkalde Ca giderimine yönelik yapılan çalışmalar Tinkal içerisinde bulunabilen minerallerin 90°C de doygun boraks çözeltilerinde önemli miktarlarda çözündüğü, ancak ilerleyen sürelerde azalma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Azalan kalsiyumun probertit olarak çöktüğü düşünülmektedir. Bu çalışmada probertit çökmesini önlemek için kalsiyumun borax çözeltilerinden giderilmesine çalışılmıştır. Bu amaçla sentetik olarak hazırlanmış kalsiyum içeren boraks çözeltileri ve tinkalden elde edilen kalsiyum içerikli boraks çözeltileri kullanılarak Na2CO3 ile yapılan çalışmalarda kalsiyumun etkilenmediği, ama dolomit, kalsit ve probertitin kalsiyumu azaltıcı etki yaptığı, en etkili kalsiyum gidericisinin ise probertit olduğu tespit edilmiştir.