Tip 2 diabetes mellitus hastalarında ilaç uyumunun yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlığı yeni bakış açısıyla, sadece hastalığın ve sakatlığın olmaması değil, bedensel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik halinin olması şeklinde tanımlamasının ardından yaşam kalitesi konusunun önemi artmıştır. Diyabetik hastalarda yaşam kalitesinin tedavi sonucunun göstergesi olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Tip 2 diabetes mellitusun tedavi kılavuzunda, birincil amacın yaşam kalitesinin iyileştirilmesi olduğu vurgulanmaktadır. Çalışmamızda birinci basamakta tip 2 diyabet hastalarının ilaç uyumunun yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte bir çalışma olup 1 Ocak 2024- 28 Şubat 2024 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Çarkıpare Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 18-65 yaş arası tip 2 diyabet hastaları (n=165) dahil edildi. Katılımcılara Sosyodemografik Veri Toplama Anketi, Diyabet Yaşam Kalitesi Ölçeği (DQOL) ve Modifiye Morisky Ölçeği (MMÖ) uygulandı. Bulgular: Çalışmamızda en genç katılımcı 27, en yaşlı katılımcı 65 yaşında olup yaş ortalamaları 54,2±7,5 yıl idi. Katılımcıların 92'si (% 55,8) kadın, 73'ü (% 44,2) erkekti. Çalışmamızda normal kilolu katılımcıların, obez grupta yer alan katılımcılara göre DQOL ölçek puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (p=0,042). Çalışmamızda diyabete bağlı komplikasyon gelişen katılımcılarda DQOL ölçek puanlarının, diyabete bağlı komplikasyon gelişmeyenlere göre anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlendi (p=0,002) Çalışmamızda, Diyabete Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği ortalama puanı 3.92±0,5 idi. Çalışmamızda MMTUÖ 'nde ilaç uyumu motivasyon düzeyi ortalama puanı 1,53±0,7 ve ilaç uyumu bilgi düzeyi 1,88±0,7 idi. MMTUÖ İlaç uyumu motivasyon düzeyi ölçek puanı ile DQOL diyabet hastalığı hakkında kaygı/endişe ölçek puanı arasında pozitif (doğrusal) yönlü zayıf bir ilişki olduğu tespit edildi (r=0,168). (p=0,031) Sonuç: Katılımcıların ilaç uyumu motivasyon ve bilgi düzeyi yüksekti. Birinci basamakta kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerine önem verilmesi, diyabet yönelik yeterli eğitimin verilmesi, kaliteli sağlık hizmetlerin sunulması, hekimlerin her vizitte hastaların tedavi uyumlarını sorgulaması ve açıklayıcı olması ilaç uyumu ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etki yaratacaktır. Anahtar Kelimeler: diabetes mellitus, yaşam kalitesi, ilaç uyumu, Diyabete Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği, Modifiye Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği, aile hekimliği