Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda proton pompa inhibitörlerinin glisemik kontrol üzerine olan etkileri

Amaç: Tip 2 diabetes mellitus tedavisinde son yıllarda glisemik kontrolü sağlamaya yönelik kullanılan ilaçlara ek olarak fonksiyonel ß hücre rezervini arttırmaya ve/veya kalan ß hücrelerini korumaya yönelik yeni tedavi seçenekleri ortaya sürülmüştür. Bu tedavi seçeneklerinden bir tanesi gastrindir. Diyabetik hastaların sık olarak kullandıkları proton pompa inhibitörlerinin mide asit salgısını baskılayarak hipergastrinemi yaptığı bilinmektedir. Bu nedenlerle bu ilaçların diyabet seyrini etkileyip etkilemediği merak uyandırmıştır ve bu konuda sınırlı sayıda çalışma yapılmıştır. Oysa ki sıklığı giderek artan bu hastalığın tedavisi için hem yeni tedavi seçenekleri ortaya çıkarmak hem de PPI kullanımı sırasında diyabetik hastalarda hipergastrineminin kan şekeri üzerine olan etkileri ile ortaya çıkabilecek sonuçları öngörebilmek önemlidir.Gereç ve Yöntem: Bu amaçla Fakültemiz Hastanesi'nde takipli, dispeptik yakınmaları nedeniyle proton pompa inhibitörü tedavisi başlanması planlanan tip 2 DM, bozulmuş açlık glukozu ve/veya bozulmuş glukoz toleransı tanılı insülin tedavisi kullanmayan 43 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların tedavi başlangıcında ve 12 haftalık tedavi sonrası vücut ağırlıkları, serum insülin, C-peptid, hemoglobin A1c ve gastrin düzeyleri tayin edildi. İstatistiksel analiz ile bazal ve tedavi sonrası değerler arasında anlamlı fark olup olmadığı araştırıldı.Bulgular: 43 hastanın 36'sı (% 83,7) tedavi sonrası kontrole geldi. Hastaların başlangıç ve 12 haftalık tedavi sonrası ortalama gastrin değerleri arasında anlamlı fark varken (p<0,001) diğer verilerde anlamlı fark saptanmadı. Hastaların hiçbirisi tedavi sırasında hipoglisemi atakları tariflemedi.Sonuç: Proton pompa inhibitörleri ile indüklenen hipergastrineminin diyabet tedavisinde kullanılabilmesi sınırlı sayıda hayvan deneyi ve retrospektif çalışma ile desteklense de, daha fazla sayıda hasta içeren, verileri güvenilir, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar sözcükler: ß hücre rezervi, Diabetes mellitus, Dispepsi, Gastrin, Proton pompa inhibitörleri