Tıkanırcasına yeme bozukluğu ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Bu çalışma, tıkanırcasına yeme riskli davranışlarını değerlendirmek için kısa ve doğrulanmış bir araç olan "Binge Eating Disorder Scale" (Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu Ölçeği)'nin Türkçeye uyarlanması, adolesanlarda geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Ocak-Haziran 2025 tarihleri arasında, Konya'da ikamet eden ve 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Yunak Anadolu İmam Hatip Lisesi, Yunak Anadolu Lisesi ve Selçuklu Fen Lisesi'nde öğrenim gören 14-18 yaş aralığındaki 163 öğrenci ile yürütülmüştür. Ölçeğin zamana karşı değişmezliğini test etmek amacıyla, ilk uygulamadan yaklaşık iki hafta sonra 100 öğrenciye yeniden uygulanmıştır. Veriler; sosyodemografik veri formu, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu Ölçeği ile toplanmıştır. Yapı geçerliliği için doğrulayıcı faktör analizi ve bilinen grup geçerliliği yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre tüm standartlaştırılmış faktör yükleri anlamlı (p<0,001) ve tüm uyum indeksleri iyi düzeyde bulunmuştur. Bilinen grup geçerliliğinde ölçek toplam puanı, yeme atağı yaşayanların yeme atağı yaşamayan adolesanlara göre Cohen's d=1,41 olup etki büyüklüğü yüksek bulunmuştur. Güvenilirlik analizlerinde, Cronbach Alfa katsayısı 0,867 olarak hesaplanmış olup ölçeğin iç tutarlılığı oldukça iyi düzeydedir. Sınıf içi korelasyon katsayısı toplam ölçek puanı için 0,838 bulunmuştur. Ölçek toplam puanı ile enerji ve makro besin öğeleri arasında ilişki saptanmamış; yalnızca Beden Kütle İndeksi ile zayıf, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,229, p=0,006). Kadınlarda enerji, protein, yağ ve mikro besin öğelerinin alımları erkeklere göre anlamlı şekilde düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Tıkanırcasına Yeme Bozukluğu Ölçeğinin Türkçe uyarlaması, adolesanlarda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Altı maddeden oluşan bu ölçek, adolesanlarda tıkanırcasına yeme bozukluğunun riskli davranışlarının değerlendirilmesinde kullanılabilecek pratik ve güvenilir bir araçtır.