Tokat Merkez 2'nolu Esentepe Aile Sağlığı Merkezine kayıtlıhastaların COVİD-19 aşı geçmişleri ve aşılanma durumunu etkileyen faktörler ile aşı sonrası geçirmiş olduğu hastalıklara bakışıgelecekteki aşılanma ihtiyacınayaklaşım değişiklikleri hakkında

Bu çalışma, Tokat Merkez 2 Nolu Esentepe Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı bireylerde COVID-19 aşı geçmişini, aşılanma durumunu etkileyen faktörleri, aşı sonrası hastalık algılarını ve gelecekteki aşı tutumlarını incelemiştir. Pandemi, hem sağlık sistemini hem de aşılara yönelik toplumsal yaklaşımı önemli ölçüde etkilemiştir. Şubat-Haziran 2025 tarihleri arasında, 18 yaş ve üzeri 1025 gönüllü bireyle yüz yüze anket yapılmıştır. Anketle COVID-19 hastalık ve aşı öyküsü, aşı sonrası yan etkiler, aşı pişmanlığı, olası yeni bir pandemideki tutum, çocukluk ve erişkin dönemi aşılarına yaklaşım ile sağlık kurumlarına güven düzeyi değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 ile analiz edilmiş, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Katılımcıların %63'ü kadındı. %69,4'ü aşıyı toplumsal sorumluluk olarak görürken, %91,1'i en az bir doz COVID-19 aşısı yaptırmıştı. Ancak bu grubun %53,3'ü aşı olduğu için pişmanlık duyduğunu ifade etti. Yeni bir pandemide yeniden aşı olmayacağını belirtenlerin oranı %55,1 iken, bu kararı yan etkilerden duyulan kaygı ile açıklayanların oranı %65,8'di. Uzun vadeli yan etki korkusu %72,6 olup, en sık bildirilen etki kardiyovasküler hastalıklardı (%18,2). Psikolojik açıdan ise, %59,7'si pandemiden etkilendiğini belirtmiş, %42,4'ü aşılama ile rahatladığını ifade etmiştir. Katılımcıların %11,1'i COVID-19 aşılarının çocukluk aşılarına bakışlarını olumsuz etkilediğini, %31,4'ü ise grip ve pnömoni gibi erişkin aşılarına güveninin azaldığını belirtmiştir. %34,0'ı aşı reddinin toplum sağlığına olumlu etkisi olacağını düşünürken, %72,5'i pandemiyle birlikte sağlık çalışanlarına olan güvenin arttığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, pandemi sonrası aşı tereddüdü yaygınlaşmıştır. Sadece COVID-19 aşısı değil, çocukluk aşılarını da etkilemektedir. Aşı tereddüdünün nedenleri belirlenmeli, doğru bilgiye erişim sağlanmalı ve toplumsal güven yeniden tesis edilmelidir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Pandemi, Aşı, Yan etki, Aşı tereddüdü