Tokat yöresinde ikinci ürün silajlık mısır tarımında toprak işleme sistemlerinin uygulanabilirliğinin enerji kullanım etkinliği yönünden değerlendirilmesi

Sürdürülebilirliğin sağlanması için toprak işleme sistemlerinin toprak özellikleri, bitkisel özellikler ve ekonomiklik açıdan karşılaştırılmasının yanında enerji kullanım etkinliği açısından da karşılaştırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Tokat yöresinde ikinci ürün silajlık mısır tarımında toprak işleme sistemlerinin uygulanabilirliğini enerji kullanım etkinliği yönünden karşılaştırmak ve en uygun toprak işleme yöntemini belirlemektir. Bu amaçla çalışmada; üç farklı mısır çeşidinde (Girona, Borja ve Mataro) beş farklı toprak işleme sistemi uygulanmıştır. Toprak işleme sistemleri; (Y1) Sulama + Kulaklı pulluk + Diskli tırmık, (Y2) Kulaklı pulluk + Toprak frezesi, (Y3) Toprak frezesi, (Y4) Çizel + diskli tırmık ve (Y5) Doğrudan ekimdir. Enerji kullunım etkinliğini belirlemek için her bir çeşit ve toprak işleme sisteminde; enerji oranı, özgül enerji, enerji üretkenliği, net enerji verimi ve enerji karlılığı parametreleri belirlenmiştir. Her üç çeşit için en yüksek enerji oranı değeri Y3 sisteminde elde edilmiştir. Özgül enerjinin; çeşitler arasında Girona çeşidinde ve toprak işleme sistemleri arasında ise Y3 sisteminde en yüksek olduğu belirlenmiştir. Enerji verimliliği, Mataro çeşidinde en düşük değeri (1.41 kg/MJ) almış ve toprak işleme sistemleri ise Y3>Y1>Y2=Y4>Y5 şeklinde sıralanmışlardır. Enerji karlılığı, Mataro çeşidinde en düşük değeri (5.47) almış ve toprak işleme sistemleri ise Y3>Y4>Y2>Y1>Y5 şeklinde sıralanmışlardır. Ortalama net enerji değerlerinin en yüksek olduğu Girona çeşidinde (207 403.14 MJ/ha) Y3 yönteminde (254 561.31 MJ/ha) en yüksek net enerji değeri elde edilirken Y5 yönteminde (175 309.00 MJ/ha) en düşük değer elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; enerji etkinliği bakımından yöre için en uygun olan çeşidin en yüksek silaj verimiyle Girona olduğu, toprak işleme yönteminin ise sadece toprak frezesinin kullanıldığı toprak işleme yönteminin (Y3) olduğu belirlenmiştir.