Toksik liderlik, iş stresi ve işe adanmışlık ilişkisi: 50/d kadrosundaki araştırma görevlileri üzerine bir çalışma

Bu çalışmada, toksik liderlik ve işe adanmışlık arasındaki ilişkide iş stresinin rolünü belirlemeye yönelik bir model tasarlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı; katılımcıların toksik liderlik, iş stresi ve işe adanmışlık düzeylerini belirlemek, bu kavramlar arasındaki ilişki ağını elde edilen verilerle ampirik olarak ortaya koymaktır. Veriler, Türkiye'de devlet üniversitelerinde 50/d kadrosunda görev yapmakta olan araştırma görevlilerinden (n=474) toplanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Schimdt (2008) tarafından geliştirilen "Toksik Liderlik Ölçeği", House ve Rizzo (1972) tarafından geliştirilen "İş Stresi Ölçeği", Schaufeli vd. (2002) tarafından geliştirilen "Utrecht İşe Adanma Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, güvenilirlik analizleri, tanımlayıcı istatistikler, doğrulayıcı faktör analizi, t-Testi ve ANOVA analizleri ile yapısal eşitlik modelinden yararlanılmıştır. Analizler, AMOS ve SPSS programlarında gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, araştırma görevlilerinin toksik liderlik algılarının orta; iş stresi ve işe adanmışlık düzeylerinin ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri ile toksik liderlik, iş stresi ve işe adanmışlık düzeyleri arasındaki farklılıkları belirlemeye yönelik yapılan analizler, bazı özelliklerde farklılığın olduğunu göstermiştir. YEM analizi sonucuna göre toksik liderliğin iş stresi üzerinde olumlu, işe adanmışlık üzerinde olumsuz bir etkisi tespit edilmiştir. Bununla birlikte; toksik liderliğin işe adanmışlığa etkisinde iş stresinin herhangi bir rolü olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.