Topkapı Sarayı'ndaki kitabelerin belgelenmesi ve koruma önerileri

Osmanlı devletinin resmî ikametgâhı ve yönetim merkezi olan Topkapı Sarayı'nda farklı içeriğe sahip pek çok kitâbe yer almaktadır. Saray'daki yapılarda gerçekleşmiş inşâ ve tamir faaliyetlerine dair en özgün veriler, yapılar üzerinde bulunan kitâbelerdir. Bunun yanı sıra vakıf ve dînî içerikli kitâbeler, o dönemin edebî ve sosyo-kültürel gelişimini yansıtır. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalar üç ana başlık altında değerlendirilmiştir: Birinci bölümde, Topkapı Sarayı'nın tarihçesi ve mimarî özellikleri ile sarayın I., II., III., IV. Avluları, Harem ile Hasbahçe hakkında bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde, sarayın dört avlusunda ele alınan bütün kitâbelere ait veriler ile başlayıp her avlunun kendi kitâbe programı aktarılmıştır. Avlularda bulunan yapıların kısaca tarihçesine değinilerek kitâbeler hakkındaki bilgiler, fotoğraflarıyla birlikte verilmiştir. Üçüncü bölümde, kitâbelerde kullanılan malzemeler, görülen bozulmalar örneklerle aktarılmış ve koruma önerileri getirilmiştir. Sonuç bölümünde ise Topkapı Sarayı'nın inşâ tarihinden başlayıp Cumhuriyet dönemi de dahil olmak üzere incelenen 424 kitâbe doğrultusunda elde edilen nihaî verilere yer verilmiştir. Ekler bölümünde ise tarafımdan envanter fişi formatında tasarlanmış, 424 kitâbenin birçok açıdan bilgilerini barındıran kitâbe fişlerine A3 boyutunda yer verilmiştir. Bu tez çalışması Topkapı Sarayı'ndaki kitâbelerin belgelenmesine ve koruma önerileri geliştirerek özgünlüğünü sürdürmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.