Topkapı Sarayında bulunan murassalı eserlerin (sorguç, kemer ve kemer tokaları) incelenmesi

Bu araştırmanın amacı Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunan Osmanlı dönemine ait murassalı sorguç, kemer ve kemer tokalarında kullanılan malzeme, kompozisyon ve süstaşlarının incelenmesidir. Bu araştırmada; Topkapı Sarayı Müzesi hakkında bilgi, kuyumculuk sanatı ve tarihi, kuyumculukta kullanılan madenler, kuyumculukta kullanılan teknikler, takı çeşitleri, taşlar ve Osmanlı'da takının gelişimi, murassa, sorguç ve kemer hakkında bilgiler verilmiştir. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda Topkapı Sarayı Müzesi'nde görev yapan sanat tarihçi ile görüşme yapılmış ve 11 adet sorguç, 5 adette kemer ve kemer tokası envanter numaraları alınarak bilgi formu oluşturulmuş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; elde edilen bilgilere göre, Osmanlı döneminden günümüze az sayıda sorguç, kemer ve kemer tokası kaldığı görülmektedir. Bunun sebebi ise sarayın altın paraya ihtiyacı olduğu zaman takıların taşları çıkartılıp eritilerek paraya çevrilmesidir. Araştırmada elde edilen bilgilere göre, Osmanlı padişahlarının güç simgesi olarak taktıkları sorguç önemli bir takıdır. Kemer ve kemer tokaları ise padişahın tahta çıkma törenlerinde Eyüp Sultan Camii'nde halife tarafından kılıç kuşatılması ve kemer takılması devlet ve saltanat simgesidir. Araştırmada elde edilen bilgiler göre, incelenen ürünler içinde 16.yüzyıla ait sorguç, kemer ve kemer tokalarının, motif özelliklerine göre sorguçlarda geometrik motif ve kemerlerde bitkisel motifin ve incelenen sorguç, kemer ve kemer tokalarında altının en çok yer aldığı görülmektedir. Altın kullanımının Osmanlı Devleti'nin zenginliğinin ve gücünün bir sembolü olarak tercih edildiği söylenebilir.