Toplumsal cinsiyet bağlamında haber fotoğraflarının göstergebilimsel analizi: Türkiye Foto Muhabirleri Derneği Yılın Basın Fotoğrafları seçkisinin incelenmesi

Toplumsal cinsiyet kadınlara ve erkeklere farklı roller yüklemektedir. Eril tahakkümün sürdürülebilmesi adına toplumsal yapı tarafından kurgulanan bu roller çeşitli toplumsal mekanizmalar tarafından üretilip dolaşıma sokulmaktadır. Bu mekanizmaların en önemlilerinden biri de kitle iletişim araçlarıdır. Haber fotoğrafları da bu kitle iletişim araçlarının bir parçası olarak içeriklerinde cinsiyet rollerine yer vermekte ve böylece toplumsal cinsiyet eşitsizliğini üreterek topluma tekrar yansıtmaktadır. Bu çalışmada 1988 ile 2022 yılları arasında Türkiye Foto Muhabirleri Derneği Yılın Basın Fotoğraflarının arasından amaca yönelik örneklem yöntemi ile seçilen 20 fotoğraf toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında incelenmiştir. Araştırmamız dahilindeki tüm fotoğraflar niteliksel araştırma yöntemlerinden olan göstergebilimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Göstergebilimsel analizle beraber çözümlenen fotoğraflardaki kadın stereotipleri de elde edilen verilerin desteklemesi adına içerik analiziyle ortaya çıkarılmıştır. Araştırma bulgularının sonuçlarına göre haber fotoğraflarında yer alan toplumsal cinsiyet rolleri günlük yaşantıdaki toplumsal cinsiyet rollerini yansıtmaktadır. Haber fotoğraflarında yer alan kadın stereotipleri de günlük yaşantıda olduğu gibi toplumsal cinsiyet rollerini öğretip yeniden üretilmektedir. Anahtar Kelimeler: Haber Fotoğrafı, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Türkiye Foto Muhabirleri Derneği, Göstergebilimsel Analiz.