Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve akraba evliliğinde kadının konumu

Toplumların tarihi aynı zamanda toplumsal eşitsizliklerin de tarihidir. Bu eşitsizlikler toplumdan topluma, kültürden kültüre değişiklik gösterse de özellikle küreselleşen dünyada bu eşitsizliklerin toplumların karmaşık yapısıyla paralel olarak çeşitlendiği görülmektedir. Tarihsel olarak ortaya çıkan mülkiyet ilişkisi beraberinde toplumsal eşitsizlikleri doğurmuştur. Mülkiyet ilişkisi toplumlarda sınıflı bir yapının doğmasına yol açarken aynı zamanda başka toplumsal bölünmeleri de meydana getirmiştir. Bu bölünmelerin en belirgin olanı cinsiyete dayalı bölünmedir. Biyolojik farklılıklarından (sex) ziyade, toplumsal olarak kurulan toplumsal cinsiyet (gender) nosyonu, kadını, erkeklik (ataerki) anlayışının sömürgesi haline getirmiştir. Evlilik olgusu ile kadın adeta yaşamın dışına itilmiş 'ev'e bağımlı hale getirilmiştir. Bu tezde toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir nedeni olan akraba evliliği olgusu çalışılmıştır. Erzurum ili merkezinde yürütülen çalışmada akraba evliliğinin gerçekleşmesinde hangi faktörlerin etkili olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Akraba evliliği yapan eşlerin evlilik hakkındaki tutum ve düşünceleri, yaş (evlenme yaşı), evlilik kararı, eğitim durumu, gelir durumu ve düzeyi, iş gücüne katılım durumu, evlilik ve akrabalık durumu gibi sayıltıların yanında evlilik olgusu, akraba evliliği, aile, cinsiyet eşitsizliği gibi olgular hakkındaki tutumlarının araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmada yerli ve yabancı literatür taranarak metin analizi yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden anket ve görüşme teknikleri ile veriler toplanmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın evrenini Erzurum ilinde yaşayan ve akraba evliliği yapmış 20 kadın ile tesadüfi/kartopu örnekleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma Şubat-Mayıs 2017 tarihinde Erzurum ili Merkez İlçelerinde yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Akraba Evliliği, Cinsiyet Eşitsizliği, Ataerkillik