Total kalça protezi uygulanacak hastalarda ağrı korkusunun ameliyat sonrası mobilizasyondaki ağrı ve zorluk düzeyine etkisi

Tez çalışması, total kalça protezi uygulanacak hastalarda ağrı korkusunun, ameliyat sonrası ilk mobilizasyondaki ağrı ve zorluk düzeyine etkisini belirlemek ve konuyla ilgili literatüre güncel katkılar sunmak amacıyla tanımlayıcı tipte gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, 18 Ekim 2024-21 Mart 2025 tarihleri arasında İstanbul ilinin Avrupa yakasındaki bir şehir hastanesinin ortopedi ve travmatoloji yatan hasta servislerinde total kalça protezi uygulanacak hastalar örneklemini ise, G-power (versiyon 3.1) ile hesaplama sonrası araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan 75 hasta oluşturdu. Araştırma öncesinde araştırmanın yapıldığı kurum ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan, ayrıca ölçekleri Türkçe'ye uyarlayan yazarlardan gerekli izinler alındı. Veriler, "Hasta Bilgi Formu", "Ağrı Korkusu Ölçeği-III" ve "Hasta Hareketlilik ve Gözlemci Hareketlilik Ölçekleri" kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Ayrıca mobilizasyon sırasında hastaların yaşam bulguları Yaşam Bulguları İzlem Çizelgesi'ne kaydedildi. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) sürüm 27 programı (IBM Corp., Armonk, NY, USA) kullanıldı. Araştırmada elde edilen bulgular, %95 güven aralığında anlamlılık ise p<0,05 (çift yönlü) altında değerlendirildi. Araştırmaya katılan bireylerin, toplam ağrı korkusu düzeyinin 100,11±16,32, şiddetli ağrı korkusunun 38,12±4,49, hafif ağrı korkusunun 30,89±7,03 ve tıbbi ağrı korkusunun 31,09±6,86 olduğu bulundu. İlk mobilizasyon sırasındaki ağrı ve zorluğuna ilişkin hasta hareketlilik ölçeği toplam puan ortalaması 104,11±13,71 ve mobilizasyon sırasındaki bağımlılık düzeyine ilişkin gözlemci hareketlilik toplam puan ortalaması 16,61±1,84 olarak belirlendi. Hasta değerlendirmesi olan Hasta Hareketlilik Ölçeği'ne göre ilk mobilizasyondaki ağrı ve zorluk düzeyi ile hastaların genel ağrı korkusu (r=0,382; p<0,001), şiddetli ağrı korkusu (r=0,365; p<0,001), hafif ağrı korkusu (r=0,348; p=0,001) ve tıbbi ağrı korkusu (r=0,312; p=0,006) arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede ve pozitif yönlü bir ilişki varlığı saptandı. Gözlemci değerlendirmesi olan Gözlemci Hareketlilik Ölçeği'ne göre ilk mobilizasyonda hastaların bağımlılık düzeyi ile genel ağrı korkusu (r=0,436; p<0,001), hafif ağrı korkusu (r=0,471; p<0,001) ve tıbbi ağrı korkusu (r=0,418; p<0,006) arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede ve pozitif yönlü bir ilişki varlığı olduğu; şiddetli ağrı korkusu arasında ise istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki varlığı olmadığı saptandı (p>0,05). Hasta değerlendirmesi olan Hasta Hareketlilik Ölçeği'ne göre hareketlilik ağrısı ve zorluk düzeyi ile gözlemci değerlendirmesi olan Gözlemci Hareketlilik Ölçeği'ne göre ilk hareketlilik sırasında bağımlılık düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede ve pozitif yönlü bir ilişki varlığı olduğu saptandı (r=0.465; p<0,001). Sonuç olarak, total kalça protezi deneyimleyen hastaların ağrı korkusu düzeylerinin yüksek olduğu ve bu durumun mobilizasyon sırasında ağrı, zorluk ve bağımlılık düzeylerini artırdığı saptandı.