Trabzon'da üçüncü basamak bir sağlık kuruluşunda göğüs hastalıkları kliniğine başvuran hastalarda bitkisel ürün ve takviye edici gıda kullanımının değerlendirilmesi: Tanımlayıcı bir anket çalışması

Bitkisel ürünlerin tıbbi nedenlerle kullanımı giderek artmaktadır. Özellikle COVID-19 pandemisiyle birlikte göğüs hastalıkları olan hastaların bitkisel ürünlere yönelmesi söz konusudur. Bu araştırmada göğüs hastalıkları kliniğine başvuran hastalarda bitkisel ürün ve/veya takviye edici gıda kullanım oranı, en çok kullanılan ürünler ve bu ürünlerin kullanımını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma 15.11.2021-01.05.2022 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde yürütülmüştür. Tanımlayıcı tipte, yüz yüze yürütülen bu araştırma, subakut şikayetleri üç haftadan uzun süren veya kronik göğüs hastalığı tanısı olan erişkin bireyler ile yapılmıştır. Anket formunda eksik verisi olmayan 444 anket çalışmaya dahil edilmiştir. SPSS 23 istatistik paket programı kullanılarak veri analizi için "ki-kare" ve "lojistik regresyon" yapılmıştır. Tüm katılımcılar için "ki-kare" ve "lojistik regresyon" analizi; ayrıca katılımcıların hastaneye başvuru nedeni olan hastalık/semptomlarına göre belirlenen alt gruplar için "ki-kare" analizi yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 50.7±17.6 yıl olup %73'ü kadındır. Katılımcıların %49.3'ünün bitkisel ürün ve/veya takviye edici gıda kullandığı ve en sık kullanılan ürünlerin bal, ıhlamur, zencefil, limon ve keçiboynuzu olduğu belirlenmiştir. Lojistik regresyon sonucuna göre bu ürünlerin kullanımındaki farklılığın yaş, eğitim düzeyi, ikamet yeri ve tanıdan kaynaklandığı belirlenmiştir. Katılımcıların %57.9'unun hastalık belirtilerini gidermek amacıyla bu ürünleri kullandığı tespit edilmiştir. Bu ürünlerle ilgili bilgi alınan kaynakların en çok arkadaş/akraba (%53.4) olduğu ve ürünlerin en çok doğadan toplayarak (%37.4) veya aktar (%35.6) ve marketlerden (%30.6) temin edildiği bulunmuştur. Hastalar arasında bu ürünleri kullanma eğiliminin yüksek olduğu ve bu ürünleri kullanan bireylerin çoğunluğunun bu konuda doktoruna bilgi vermediği göz önüne alındığında sağlık çalışanlarının bu ürünlerin kullanımını sorgulaması önem taşımaktadır.