Transaminaz yüksekliği olan olguların retrospektif olarak değerlendirilmesi

Transaminaz yüksekliği çocuklarda sık karşılaşılan bir durumdur. Bu çalışmada 2012-2022 yılları arasında çeşitli yakınmalarla hastanemiz Çocuk Gastroenteroloji hepatoloji ve Beslenme polikliniğine başvuran ve takibinde transaminaz yüksekliği saptanan çocukların demografik özelliklerini ve tanılarını araştırmak istedik. Çalışmaya 340'ı (%42,7) kız ve 457'ü (%57,3) erkek olmak üzere toplam 797 olgu dahil edilmiştir. Olguların %24,6'sı 0-1 yaş aralığında, %37,8'i 1-5 yaş aralığında, %16,9'u 6-10 yaş aralığında ve %20,7'si ise 11-17 yaş aralığında bulunmuştur. Olguların başvuru esnasındaki AST değerleri incelendiğinde %77,9'unun hafif, %11,1'inin orta ve %11'inin ağır düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Başvuru esnasındaki ALT değerlerine göre bakıldığında %0,4'ünün normal, %71,4'ünün hafif, %14,4'ünün orta ve %13,8'inin ağır derecede yüksek olduğu görülmüştür. Kızların ağır AST yüksekliği oranı (%15,2) erkeklere göre (%7,9) anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Cinsiyetler arasında ALT yüksekliği açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p=0,549). Hastalar tanılarına göre gruplandığında 375'i (%47) enfeksiyöz (viral hepatitler, viral hepatit dışı enfeksiyonlar ve non hepatotrop virüsler) nedenliydi. Viral hepatitli olguların 30'u (%24,6) HAV enfeksiyonuydu. İlaca bağlı transaminaz yüksekliği 89 (%10,5) olguda tespit edildi. Sonuç olarak çalışmaya aldığımız olguların çoğunluğunda transaminaz yüksekliği karaciğer hastalığına özgü olmayan yakınmalar nedeni ile tetkik edilirken saptanmıştır. Hastalar tanılarına göre gruplandırıldığında çoğunun enfeksiyöz (viral hepatitler, non hepatotrop virüsler) nedenli olduğunu saptadık. Daha az sıklıkta görülmelerine karşın erken tanı ve tedavi ile hastalığın ilerleyişinin önlenebildiği genetik/metabolik hastalıklar, otoimmün hepatit, çölyak hastalığı gibi hastalıklarda önemli bir grubu oluşturmaktaydı. Çalışmamızda etyolojik nedenin belirlenemediği olguların bazılarında transaminaz değerleriin kendinden normalleştiği bazılarında da yüksekliğin 6 aydan uzun devam ettiği görüldüğünden transaminazların seyrine göre daha ileri tanısal tetkiklerin planlanması gerektiğini vurgulamak istedik. Anahtar kelimeler: Transaminaz yüksekliği, çocuklar, etyoloji