Transhümanizm ve Yapay Zekâ Çağında İnsanın Dönüşümü ve Dinin Geleceği: Kelâmî Bir İnceleme

Bu çalışma, transhümanizm ve yapay zekâ çağında insanın dönüşümünü ve dinin geleceğine dair ortaya atılan yeni paradigma değişimlerini kelâmî bir perspektiften analiz etmeyi amaçlamaktadır. Klasik dini düşüncede insan belirli bir amaç doğrultusunda sabit bir öz yapıya sahip bir varlık olarak tasavvur edilirken, transhümanizm düşüncesi insanı teknoloji ve bilim sayesinde geliştirilebilen, tasarlanabilen ve yeniden inşa edilebilen bir varlık formuna indirgemektedir. Bu yaklaşım insanın biyolojik sınırlarının aşılabileceği düşüncesini savunmaktadır. Çalışmada, transhümanizm ideolojisinin tarihsel gelişim süreci ve düşünsel arka planı ele alınırken; Rönesans ve Reform hareketleri, Aydınlanma dönemi ve evrim teorisinin bu düşünce sisteminin gelişimine etkileri değerlendirilmiştir. Araştırmada ölümsüzlük, klonlama, zihin yüklemesi ve insan-makine bütünleşmesi, transhümanist iddiaların ruh, beden, yaratılış, ölüm ve ahiret gibi temel metafizik kavramlarla ilişkisi analiz edilmiştir. Bunun yanında deizm ve apateizm gibi çağdaş akımların ve Terasem gibi siber dinlerin din anlayışı üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Ayrıca yapay zekâ ve algoritmik sistemlerin ortaya çıkardığı “algoritmik hegemonya” kavramı üzerinden özgürlük, mahremiyet ve dindarlık ilişkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma transhümanizm ve yapay zekâ çağının insan, din ve toplum üzerindeki etkilerinin sadece teknolojik olmadığı, aynı zamanda ontolojik ve teolojik boyutları olduğunu da ortaya koymaktadır. Bu süreçte teknolojinin insanın hizmetinde bir araç olarak kalması, insanın özgürlüğü, ahlaki sorumluluğu ve anlam arayışının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.