Travma sonrası stres bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde Galectin-3, S100B, tiyol/tiyol disülfit ve iskemi modifiye albümin düzeylerinin incelenmesi

Amaç: Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) çocuk ve ergenlerde travma sonrası sık görülen ruhsal hastalıklardan biridir. Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bu bozukluk, yüksek tıbbi ve sosyoekonomik yüke neden olmaktadır. Yapılacak olan araştırma ile nöroinflamasyonda potansiyel bir belirteç adayı olan Galectin-3 ve nöronal hasar belirteci S100B proteinlerinin düzeyleri ile oksidatif stres düzeyini gösteren tiyol/tiyol disülfit hemostazı ve iskemi modifiye albümin (İMA) düzeylerinin TSSB olan hastalar ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması; hastalık şiddeti ve belirtileri ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Polikliniğimize başvuran 44 TSSB tanısı konan cinsel istismar mağduru kız çocuk ve ergen ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 44 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Dahil edilme yaş aralığı 8-17 olarak planlanmış, çalışma 12-17 yaş aralığındaki katılımcılarla tamamlanmıştır. Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği, Çocuklar için Depresyon Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Çocuklar için Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği ve Klinik Global İzlem – Şiddet Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılardan alınan venöz kan örnekleri, uygun koşullarda Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı'na ulaştırılmıştır. Serum örneklerinde Galectin-3 ve S100B düzeyleri ELISA yöntemi ile, tiyol/disülfit dengesi Erel ve Neşelioğlu tarafından geliştirilen otomatize spektrofotometrik yöntem ile, İMA düzeyleri ise Bar-Or ve arkadaşlarının tanımladığı albümin kobalt bağlama testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: TSSB grubunda S100B ve İMA düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek; native tiyol, total tiyol ve disülfit düzeyleri ise anlamlı derecede düşük bulunmuştur. ROC analizi sonucunda İMA'nın TSSB'yi ayırt etmede %81,4 duyarlılık ve %81,8 özgüllük değerleriyle yüksek tanısal performansa sahip olduğu tespit edilmiştir. Galectin-3 düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. TSSB grubunda nötrofil yüzdesi yüksek, lenfosit yüzdesi ve lenfosit sayısı düşük bulunmuştur. TSSB grubunda eritrosit sayısı ve hemoglobin düzeyleri düşük; açlık glukoz düzeyi yüksek bulunmuştur. Galectin-3 düzeyi, CGI puanları ile pozitif yönde anlamlı ilişki göstermiştir; Galectin-3 artışıyla klinik şiddet artışı paralellik göstermiştir. Sonuç: Çalışmamızın bulguları TSSB'nin patofizyolojisinde nöroinflamasyon ve oksidatif stresin önemli rol oynadığını göstermektedir. Yüksek İMA ile azalmış tiyol parametreleri, artmış oksidatif yükü ve azalmış antioksidan kapasiteyi desteklemektedir. İMA'nın yüksek tanısal performansı, bu parametrenin TSSB için umut verici bir biyobelirteç olabileceğini düşündürmektedir. Galectin-3'ün klinik şiddetle ilişkisi ise hastalığın izleminde yardımcı bir belirteç olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir. Tiyol-disülfit homeostazındaki bozulma, nötrofil/lenfosit oranındaki değişiklikler ve metabolik parametrelerdeki anormallikler, TSSB'nin sistemik bir hastalık olduğunu desteklemektedir. Bu bulgular, TSSB'nin objektif biyolojik göstergelerle değerlendirilmesine ve gelecekte tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.