Tüberkülozlu hastalarda yüksek performanslı sıvı kromatografi (HPLC) yöntemi ile plazma melatonin düzeylerinin ölçülmesi

Son yıllarda yaygınlığı artmakta olan tüberküloz büyük bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Tanı ve tedavisinde önemli mesafeler alınmış olsa da, immuno-endokrin mekanizması tam olarak aydınlatılamamıştır. Melatoninin immunmodülatör etkileri yaklaşık 30 yıldır bilinmekle birlikte tüberkülozdaki etkisi ortaya konulmamıştır. Bu çalışmada, tüberküloz ile melatonin arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve plazma melatonin düzeylerini yeni bir HPLC metodu ile ölçmek amaçlanmıştır.Çalışmaya ARB (+), kültür (+) olan ilk kez tüberküloz tanısı almış 31 hasta ile enfeksiyonu ve sistemik hastalığı olmayan 31 sağlıklı kişi kontrol olarak dahil edilmiştir. Çalışmaya katılanların hepsi erkek ve yaş ortalamaları hasta grubunda 22,9±3,8 ve kontrol grubunda 23,6±3,4 yıl idi.Numunelerden melatonin ekstraksiyonu için Waters Oasis HLB SPE kolonları kullanıldı. Plazma melatonin düzeyleri, floresans dedektörlü AGILENT 1100 ile 75 mM sodyum asetat/asetonitril (72/28, v/v) (pH: 5) mobil fazı kullanılarak, eksitasyon ve emisyon dalga boyları 275 ve 345 nm'de ölçüldü. 40 ? L'lik enjeksiyon ile 10 dk'lık bir çalışma süresinde analiz yapıldı. Çalışma sonuçları eksternal standarda göre hesaplandı. Saptanabilir en düşük konsantrasyon 0,25 pg/mL olup çalışma 1000 pg/mL'ye kadar lineerdi. Gün içi ve günler arası tekrarlanabilirlikleri sırasıyla % 4.02 ve 5.41 olarak bulundu. İdrar melatonin sülfat düzeyleri ise ELISA metodu ile ölçüldü.Plazma melatonin düzeyleri (pg/mL) hasta grubunda 33,17 (7,52-163,41) iken, kontrol grubunda 45,20 (19,27-288,99) tespit edildi (p=0,037). İdrar melatonin sülfat seviyeleri ( ? g/24 saat) ise hasta grubunda 6,5 (0,2-34,.8) iken, kontrol grubunda 21,7 (3,9-99,8) olarak bulundu (p<0,001).Bu sonuçlar tüberküloz ile düşük melatonin seviyesi arasında ilişki olduğunu göstermektedir. Ancak bu konuda yapılacak yeni çalışmalar ile melatoninin etki mekanizması, enfeksiyondan koruyuculuğu ve tedavideki etkinliğinin ortaya konulması, tüberküloz tedavisinde yeni ufuklar açılmasını sağlayacaktır.