Tunceli ilinde endemik Verbascum duzgunbabadagensis'in biyoteknolojik yöntemlerle biyokimyasal içeriğinin belirlenmesi

Bu tez çalışmasında 2012 yılında Tunceli İli sınırlarında bulunan ve yeni bir tür olarak kayıtlara geçen endemik Verbascum duzgunbabadagensis bitkisinin yaprak ve çiçek kısımlarından elde edilen metanolik ekstraktının biyokimyasal özellikleri ile Saccharomyces cerevisiae üzerindeki metabolik etkisi araştırıldı. V. duzgunbabadagensis örnekleri Tunceli iline bağlı Nazimiye ilçesinin Düzgünbaba mevkiinden toplandı ve aynı gün laboratuvara getirildi. Yaprak ve çiçek kısmı ayrılarak % 85'lik metanol ile ekstrakte edildi. Metanolik ekstraktlar baz alınarak DPPH, ABTS, total fenolik ve total flavonoid analizleri yapıldı. Daha sonra metanol kısmı döner buharlaştırıcı ile vakum altında uçurularak dimetilsülfoksit içinde çözündü ve Saccharomyces cerevisiae' nın kültür ortamına ilave edilerek hücrelerin metabolik tepkileri incelendi. Bulgularımıza göre V. duzgunbabadagensis'in yaprak çiçek ve gövde kısmından elde edilen metanolik ekstraktlar ile yapılan DPPH ve ABTS sonuçlarında konsantrasyon miktarı artırıldıkça radikali temizleme ve antioksidan kapasitesinin yükseldiği gözlendi. Total fenolik ve total flavonoid içeriklerinin yaprak kısmında çiçek ve gövde kısmına göre yüksek olduğu belirlendi. S. cerevisiae kültüründe yapılan çalışmada total protein miktarının bitki ekstraktlarının ilave edildiği gruplarda arttığı belirlendi. Ayrıca MDA ve GSH düzeyleri de kontrol grubu dışındaki gruplarda yüksek bulundu. Katalaz aktivitesi kontrol grubu ile V. duzgunbabadagensis çiçek grubu haricindeki diğer gruplarda azalmıştı. S. cerevisiae'daki lipofilik vitaminlerin bitki ekstraktı verilen gruplarda yükseldiği belirlendi. Yağ asidi bileşimi içindeki palmitik asidin kontrol grubu dışındaki diğer gruplarda azaldığı tespit edildi. Palmitoleik asit bazı gruplarda ve oleik asidin ise kontrol grubu dışındaki gruplarda yükseldiği saptandı. 18 C' lu yağ asitlerinden stearik asit bitki ekstraktı verilen gruplarda azalırken, bitki ekstraktı içinde yer alan linoleik asit gibi bazı 18 C' lu ve esansiyel yağ asitlerinin artış gösterdiği belirlendi. Tunceli Düzgünbaba bölgesinden toplanan V. duzgunbabadagensis'in fenolik bileşikler ve flavonoidler bakımdan zengin olduğu ve bu bileşiklerin etkisiyle S. cerevisiae hücreleri üzerinde de etkili olduğu sonucuna varıldı.