Tüp bebek laboratuvar uygulamalarında sperm hazırlama yöntemlerinin IVF başarısı üzerine etkileri

GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışmada erkek faktör ve açıklanamayan infertilite nedeniyle IVF tedavisi uygulanan olgularda kullanılan sperm hazırlama yöntemleri (swim-up, dansite gradient ve sperm wash)'nin IVF başarısına etkilerini araştırmak amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Bu amaçla, Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tüp Bebek Merkezindeki hasta arşivinin dosya bilgilerini kullanarak retrospektif bir çalışma yaptık. Üç farklı sperm hazırlama yönteminin IVF başarısına etkisini araştırırken, aynı zamanda kadın ve erkek yaşının, kadın ve erkek beden kitle indeksinin (BMI), semen hacminin, toplam ve ileri hareketli sperm sayılarının ve sperm morfolojisinin bu başarı üzerindeki olası etkileyici rollerini de değerlendirdik. Kullanılan swim-up, dansite gradient ve sperm-wash yöntemlerinin gebelik sayısına oranlarını hesapladık ve hasta verilerini istatistiksel olarak birbiriyle kıyasladık. BULGULAR: 1 Ocak 2018 - 28 Şubat 2019 tarihleri arasında IVF uygulanan 176 infertil olgunun 57'sinde gebelik geliştiği gözlendi. Siklus başına gebelik oranı %32,28 bulundu. Tedaviye katılan kadınların yaş ortalaması 30,90'dı. Pearson korelasyon testine göre gebelik ve kadın yaşı arasında istatiksel ilişki görülmedi. Kadın BMI ortalaması gebelik-negatif sonuçlanan olgularda 25,59 ve gebelik-pozitif sonuçlanan olgularda 26,34 bulundu ve Pearson korelasyon testi ile kıyaslandığında anlamlı fark gözlenmedi. Olgulardaki erkek yaş ortalaması 34,38'di. Uygulanan 3 farklı sperm hazırlama yönteminde, erkek yaşının gebelik oranları üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı saptandı. Farklı sperm hazırlama yöntemlerinde, erkek BMI'nin gebelik oranlarına etkisi araştırıldığında da anlamlı bir istatistiksel fark görülmedi. Semen hacmi ve toplam sperm sayısı bakımından gruplararası kıyaslama yapıldığında, pozitif gebelik sonuçları üzerinde etkili bulunmadı. Progresif hareketli sperm sayısı ve sperm morfolojisi ise gebelik oranları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede etkili bulundu. Sperm hazırlama yöntemlerine göre gebelik-pozitif sonuçlanan olgu yüzdeleri, sperm-wash xii uygulananlarda %47,37; swim-up uygulananlarda %33,94; dansite gradient uygulananlarda %22,92 olarak saptandı. Gebelik oranları bakımından, üç ayrı sperm hazırlama tekniği arasında istatistiksel anlamlı fark gözlenmedi. SONUÇ: Sperm hazırlama yöntemlerinin IVF başarısına etkilerini araştırmak amacıyla yapılan bu retrospektif çalışmada, swim-up, sperm-wash ve dansite gradient olmak üzere üç ayrı sperm hazırlama tekniği incelendi. Ortalama gebelik sonuçlarına bakıldığında sperm-wash'un, istatistiksel olarak anlamlı çıkmasa da diğerlerinden daha etkili olduğu görüldü. Anahtar Sözcükler: İn vitro fertilizasyon, swim-up, dansite gradient, sperm-wash erkek faktör, açıklanamayan infertilite, BMI, gebelik, hasta yaşı, semen parametreleri.