Türev ürünler ve Türk bankacılık sektöründeki kullanımı

Gün geçtikçe gelişen ve ilerleyen teknoloji ile büyüyen finansal sistemde meydana gelen uluslararası para akışı, finansal sistemde yer alan bankalar bakımından pek çok faydanın yanı sıra, yeni sorunları ve riskleri de beraberinde getirmiştir. Finansal piyasaların gelişip büyümesi ve uluslararası entegrasyon sonucunda yeni finansal araçlar ve teknikler geliştirilmiş, kullanımları yaygınlaşmıştır. Bu çalışmada finansal sistemin en önemli birimlerinden biri olan bankaların her birinin türev ürün kullanımlarındaki değişim ve gelişmelerin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Bu analiz ile birlikte türev ürün kullanımının bankaların risk düzeyinde bir etkisinin olup olmadığının ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda 2003-2020 döneminde Türk Bankacılık Sektörünün türev ürün kullanımı yapısı analiz edildikten sonra RALS EKK yardımı ile türev ürün kullanımı ile bankaların riskleri arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bağımlı değişken olarak para swapları, faiz swapları, diğer türev alım işlemleri, diğer türev satım işlemleri, vadeli döviz alım işlemleri, vadeli döviz satım işlemleri ve bağımsız değişken olarak Piyasa Riskine Esas Tutar'ın ele alındığı çalışmada kullanılan bağımsız değişkenlerden iki tanesi (diğer türev satım işlemleri, faiz swapları) ile bağımlı değişken olan; diğer türev alım işlemler, para swapları, vadeli döviz alım işlemleri, vadeli döviz satım işlemleri ile piyasa riskine esas tutar arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.