Turġan Şavudun'un şiirleri üzerine bir inceleme

Çağdaş Uygur Türkçesi, Türk dilinin Hakaniye lehçesi esasına göre şekillenmiş edebî bir lehçedir. Bu dil, edebiyat ve sanat açısından oldukça zengin ve çok köklü bir tarihe sahiptir. Bu özelliğiyle Türk dilinin gelişmesinde büyük bir rol oynamıştır. Bir dilin tarihî geçmişi, grameri, kültürü ve o dili kullanan halkın sosyal yaşamı hakkında bilgi edinmenin en önemli yollarından biri de o dile ait yazılı ve sözlü eserleri incelemektir. Bu çalışmayla, Doğu Türkistan'da yaşayan Uygur Türklerinin dillerini, kültür ve sosyal yaşamlarını tanımak ve tanıtmak, Uygur şairi Turġan Şavudun'u bilim dünyasına tanıtmak ve bu alandaki bir boşluğu doldurarak katkı sağlamak amaçlanmaktadır. "Çağdaş Uygur Edebiyatı" "Dil - Üslup İncelemesi" ve "Metinler", olmak üzere üç bölümden oluşan bu çalışmada, Turġan Şavudun'un Söygü Uçquni "Sevgi Kıvılcımı" adlı şiir kitabındaki şiirleri Uygurların kullandığı Arap asıllı alfabeden Latin alfabesine transkribe edilip, Türkiye Türkçesine aktarılarak şiirlerin muhteva, vezin ve üslup özellikleri belirlenmeye çalışıldı. Son bölüme ise eserde yer alan sözcüklerden oluşan Uygurca-Türkçe bir sözlük eklendi. Anahtar Kelimeler: Uygur Türkçesi, Turġan Şavudun, şiir, kültür, üslup