Turhal (Tokat) şehir coğrafyası

İdari açıdan Tokat iline bağlı olan Turhal, Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alır. Yeşilırmak Havzası'nda, KAF zonu üzerinde, tektonik kökenli, alüvyal dolgulu bir çöküntü ovası üzerinde yer alan Turhal'ın şehirsel özellik kazanmasında 1934 yılında kurulan Turhal Şeker Fabrikası'nın önemi çok büyüktür. Söz konusu fabrika,Turhal'ın şehirsel fonksiyonlarının gelişmesini ve çeşitlenmesini sağlamış; şehrin mekânsal gelişimini de önemli ölçüde etkilemiştir. Turhal'da 2012 yılı nüfus verilerine göre 63.600 kişi yaşamaktadır. Turhal, sanayi fonksiyonunun ortaya çıkardığı bir şehir yerleşmesidir. Zamanla sanayi fonksiyonu ikinci sıraya gerilemiş. Günümüzde faal nüfusun %81'i hizmet, %5'i tarım, %14'ü sanayi sektöründe istihdam edilmiş. Turhal, Sivas-Tokat-Amasya karayolu güzergâhında, İstanbul'dan Karadeniz'e bağlanan E-80 Karayolu güzergâhına 69 km mesafededir. Bu özelliğiyle kendine bağlı yerleşmelerin hem idari hem de ticari merkezi konumundadır. Turhal'daki şehirleşme demografik niteliklidir. Özellikle Turhal Şeker Fabrikası'nın kurulmasıyla yeni istihdam alanları oluşmuş ve 1944 yılında ilçe statüsü kazanmasıyla hizmetler sektörü hızla gelişmiş, sürekli göç alan bir şehir konumuna gelmiştir. Turhal'ın zaman içerisinde aldığı göç, iktisadi gelişmenin önüne geçerek ani nüfus birikimine ve şehirleşmenin karakterinin demografik nitelikli olmasına neden olmuştur. Turhal, 2000 yılından sonra ise göç veren bir şehir konumuna gelmiştir. Şehrin jeolojik ve jeomorfolojik özelliklerinden kaynaklanan önemli sorunları bulunuyor. Araştırma alanı, yerleşim yeri olarak 1.derecede deprem bölgesi içerisinde yer alır. Kentin üzerinde kurulduğu alüvyal birimler gevşek yapılı zeminler olup olası bir depremde büyük zararların oluşmasına neden olabilecek durumdadır. Bu alanlar aynı zamanda zemin sıvılaşması riskinin yüksek olduğu alanlardır. Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Şehir Coğrafyası, Şehir, Tokat, Turhal