Turizm coğrafyası yaklaşımıyla kültürel miras değerlerinin mevcut durumu ve sürdürülebilirliği: Odunpazarı evleri örneği

Ülkemizde birçok kültürel miras sayılabilecek alan bulunmaktadır. Ancak bu alanlarda kültürel miras, insan hareketliliğine bağlı ve rant yaratma çabasından kaynaklı niteliğini yitirmiş, daha çok gelir elde etmek için kullanılan bir metaya dönüşmüştür. Varoluşumuzun devam etmesi ve gelişmesi için kültürel miras ve bu mirasın yaşadığı doğal çevreyi korumak ortak sorumluluğumuzdur. Tarihi kentsel dokuları kullanırken yaşatmak ve sürdürülebilirliğini sağlamak için değer ve sorunların tespit edilmesi gerekmektedir. Çalışma kapsamında seçilen kültürel miras örneği olarak Odunpazarı bölgesi, Eskişehir'in ilk yerleşim alanlarından biri olması özelliğiyle çok önemlidir. Bölgenin ismiyle anılan Odunpazarı evleri, geleneksel dokusunu korumak amacıyla kentsel sit alanı ilan edilmiştir. Alanda bulunan birçok konut ve tarihi yapılar koruma ölçütlerine dikkat edilerek restore edilmiş ve işlevselleştirilerek Odunpazarı bölgesine kazandırılmıştır. "Odunpazarı Tarihi Kent Merkezi" şeklinde 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne eklenmiştir. Odunpazarı evleri, mevcut kullanımı ve sürdürülebilirliğini tartışmak amacıyla örnekleme çalışması olarak seçilmiştir. Turizm coğrafyacı perspektifinden hazırlanan çalışma ile Odunpazarı evlerinin her yıl artarak devam eden bir ziyaretçi kapasitesinin olması dikkat çekicidir. Çalışmanın esas amacı kültürel bir miras değeri olan Odunpazarı evlerine gelen ziyaretçilerin algı ve tutumlarını saptamaktır. Bölgeyle ilgili elde edilen görüş ve veriler ışığında, mevcut kullanımı ve sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmeler yapılmıştır. Bunun sonucunda karşılaşılan sorunların tespitine yönelik koruma ve devamlılık sağlanması açısından yeniden işlevlendirme önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Eskişehir, turizm coğrafyası, Odunpazarı evleri, kültürel miras, geleneksel konut, sürdürülebilirlik