Turizmde yeşil pazarlama kapsamında karbon ayak izi: Manavgat'ta bulunan beş yıldızlı oteller üzerine bir inceleme

Turizm sektörü, ekonomik kalkınmaya katkısı kadar doğal kaynaklar üzerindeki baskısıyla da dikkat çeken dinamik bir endüstridir. Özellikle konaklama işletmeleri, enerji tüketimi, atık üretimi ve sera gazı salımları açısından çevresel etkileri yüksek olan yapılardır. Bu bağlamda, sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda geliştirilen yeşil pazarlama uygulamaları, çevresel bilincin artması ve rekabet avantajı sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Yeşil pazarlama, işletmelerin çevreye duyarlı üretim, hizmet ve iletişim stratejileriyle farkındalık yaratmasını amaçlarken, karbon ayak izi ölçümleri bu sürecin etkinliğini değerlendirme açısından temel bir araç olarak öne çıkmaktadır. Karbon ayak izi, bireylerin ya da kurumların doğrudan ve dolaylı sera gazı salımlarının ölçüsünü ifade eden çevresel bir göstergedir. Turizm işletmeleri özelinde bu ölçüm hem çevresel performansın iyileştirilmesi hem de sürdürülebilir destinasyon yönetimi açısından önemli veriler sunmaktadır. Bu çalışmada, Manavgat bölgesinde faaliyet gösteren beş yıldızlı otellerin karbon ayak izi ve yeşil pazarlama kavramlarına yaklaşımları incelenmiş ve bu işletmelerin yeşil pazarlama stratejileri kapsamında çevresel sürdürülebilirlik alanında gerçekleştirdikleri faaliyetler analiz edilmiştir. Araştırmada, nitel veri toplama yöntemi tercih edilmiştir. Bu kapsamda otel yöneticileriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, sektörün yeşil pazarlamaya ve karbon ayak izine ilişkin algı ve uygulamalarını detaylandırmıştır. Bu yöntemsel yaklaşım hem nicel göstergelerin ortaya konulmasını hem de bu göstergelerin ardındaki yönetimsel eğilimlerin anlaşılmasını mümkün kılmıştır. Elde edilen bulgular, birçok otelin karbon ayak izini azaltmaya yönelik çabalarının bulunduğunu ancak bu çabaların genellikle kurumsal imaj ve müşteri beklentilerine yanıt verme amacıyla sınırlı kaldığını göstermektedir. Özellikle enerji verimliliği, su tasarrufu ve atık yönetimi alanlarında olumlu gelişmeler gözlemlenmekle birlikte, karbon salımının kapsamlı bir şekilde ölçülmesi ve raporlanması konularında standartlaşma eksiklikleri bulunmaktadır. Bu durum, çevresel performansın izlenebilirliğini ve karşılaştırılabilirliğini sınırlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Yeşil Pazarlama, Karbon Ayak İzi, Otelcilik Sektörü