Türk ve Alman masallarının kadın-erkek ilişkileri yönünden karşılaştırılması

Toplumların aynası olan masallar, toplumsal cinsiyet rollerini yansıtmada oldukça başarılı halk ürünleridir. Toplumun, kadın ve erkeğe biçtiği bu roller de, kültürden kültüre farklılıklar ve benzerlikler gösterebilmekte ve bu roller aracılığıyla kadın-erkek ilişkileri şekillenmektedir. Masal dendiğindeyse, hemen hemen herkesin aklına ilk olarak Grimm kardeşlerin derlediği Alman masalları olan Grimm Masalları gelmektedir. Dolayısıyla biz de çalışmamızda; farklı coğrafyalarda yaşamlarını sürdürmüş, farklı kültürel değerlere, dinlere, gelenek ve göreneklere sahip iki kültür olan Türk ve Alman kültürlerine ait, evrensel halk ürünleri olup içerisinden çıktıkları toplumların kültürlerini yansıtan masallar aracılığıyla, bu iki kültürün kadın-erkek ilişkilerine bakış açılarını belirlemeye ve bu bakış açılarındaki benzerlikleri ve farklılıkları tespit etmeye çalıştık. Öncelikle bu amaç doğrultusunda, belirlediğimiz Türk ve Alman masallarındaki motifleri ve değerleri kadın-erkek ilişkileriyle sınırlandırarak yorumlamaya ve ardından bu masalları flört, evlilik, karı-koca ilişkileri, baba-kız ve ana-oğul ilişkileri, kız kardeş-erkek kardeş ilişkileri ve diğer kadın-erkek ilişkileri bağlamlarında inceleyerek iki kültürün kadın-erkek ilişkilerine bakış açılarını ve bu bakış açılarındaki benzerlik ve farklılıkları yorumlamaya çalıştık. Masallar Türk ya da Alman fark etmeksizin, içerisinde pek çok kadın-erkek ilişkisi türünü barındırsa da hemen hemen hepsinin mutlu sonunu evlilik oluşturduğu için özellikle evlilik öncesi ve evlilik sonrası olmak üzere duygusal bağlamda gerçekleşen kadın-erkek ilişkileri hakkında veri sunmaktadır. Bu anlamda, evlerinden kopan genç kızlar ya da erkekler -çoğunlukla genç kızlar- bir erginleme dönemi geçirerek evliliğe hazırlanmaktadır. Bunun dışında erkek kardeşlerini kurtarmaya çalışan ya da erkek kardeşini anaç bir tavırla koruyup kollamaya çalışan kız kardeşlere ve bu kardeşler arasındaki güçlü kardeşlik bağlarına da masallarda çokça yer verilmektedir. Masalların, iki kültürde de kadın ve erkekten sahip olmalarını beklediği karakter özellikleri hemen hemen ortak özellikler göstermektedir. Masallar, iki kültüre ait daha pek çok gerçeği ortaya koymakta ve bu toplumların geçmişlerine ışık tutmaktadır.