Türk din musıkisi formlarının günümüz pratik kullanımda bilinirliği: İzmir-Manisa-Denizli örneği

Mûsikî, insanlık tarihinin en kadim sanatlarından biri olarak bireysel ve toplumsal yaşantının birçok alanında etkili olmuş, özellikle dinî alanlarda önemli bir işlev üstlenmiştir. Bu çalışma, İslam medeniyeti içerisinde şekillenen Türk Din Musikisini ve onun alt kolları olan cami ve tekke Musikisi formlarını kuramsal ve pratik yönleriyle incelemektedir. Cami Musikisi; ezan, Kur'an tilaveti, tekbir, salâ, mevlid gibi formlarla sınırlı olup, genellikle vokal ağırlıklı ve enstrümansız bir icra yapısına sahiptir. Buna karşın tekke Musikisi; zikir, ilahi, nefes, durak ve Mevlevî ayini gibi tasavvufî temelli formlar üzerinden enstrümantal destekli bir ifade alanı sunar. Çalışmada, dinî Musikinin tarihî arka planı, İslamî referanslardaki yeri, estetik boyutları ve kültürel aktarım süreçlerindeki işlevi kuramsal çerçevede ele alınmıştır. Ayrıca İzmir, Manisa ve Denizli illerinde yürütülen saha araştırması, Google Forms aracılığıyla hazırlanan bir anket çalışması ile gerçekleştirilmiş; böylece toplumda dinî Musiki formlarına dair bilinirlik düzeyi nicel verilerle ortaya konmuştur. Elde edilen veriler, bölgesel ve sosyo-kültürel unsurların bu farkındalık üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla analiz edilmiştir. Sonuç olarak, Türk Din Musikisi hem estetik hem de manevî değer taşıyan bir kültürel miras olarak varlığını sürdürmekte; akademik çalışmalar ve kurumsal destekler aracılığıyla korunup gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmektedir.