Türk dünyası efsanelerinde hayvanlarla ilgili motifler

Türkiye'deki halkbilimi çalışmaları son yirmi yılda önemli ölçüde artmıştır. Halka ait olan her parça, değerlendirilmeye, kayıt altına alınmaya çalışılmış; elde edilen veriler akademik platformlarda incelenmiştir. Batı'da "efsane" türünün masaldan ayrı bir tür olarak ele alınmasından beri efsane derleme çalışmaları da hız kazanmıştır. Türkiye'de de halkbiliminin ayrı bir disiplin olarak kabul edilmeye başlandığı 1960'lardan itibaren her bölgenin efsanelerinin kayıt altına alınabilmesi için teşvikler yapılmış, yarışmalar düzenlenmiştir. 1990-2000 yılları arasındaki tezleri dikkate aldığımızda Anadolu sahası efsane derlemelerinin ön plana çıktığı görülür. 2000 yılı sonrasındaki tezlerde ise Türk dünyası topluluklarının efsanelerinin Türkiye Türkçesine kazandırıldığı ve incelendiği görülmektedir. Bu çalışmalar, elde edilen efsaneleri bütüncül bir yaklaşımla incelerken, metinlerin tasnif edilmesine yönelik bir değerlendirme yolu izlenmiştir. Ayrıntılı motif incelemesi yapılan tezler çok azdır. Çalışmamızda Türk dünyası topluluklarına ait hayvanlarla ilgili efsanelerde ayrıntılı motif çalışması yapılmış olup, sıklıkla karşılaşılan hayvan motifleri tespit edilmeye çalışılmıştır.