Türk edebiyatı eleştirisinde Tevfik Fikret algısı

Alımlama estetiği veya teorisi okura dönük eleştirilerden biridir. Bu teori, okuru merkeze alarak okur beğenisine göre eserlerin değerlendirilmesini savunur. Okura eserin tamamlanmasında aktif bir rol verir. Almanya'nın Konstanz Üniversitesinde ortaya çıktığı için Konstanz Ekolü ismiyle de anılır. Bu ekolün öncü isimlerinden biri olan Hans-Robert Jauss'a göre, edebiyat tarihleri okurun beğenisi esas alınarak yazılmalıdır. Jauss, okurun yaşadığı zamanın edebî anlayışına göre bir eseri yorumladığını savunur ve edebiyat tarihçisinin görevinin de bu beğeniyi esas alarak zamanla değişen eser yorumlarını edebiyat tarihine alması olduğunu iddia eder. Jauss'un öne sürdüğü bu fikirden hareketle Türk edebiyatı alanında yazılmış edebiyat tarihlerinde Tevfik Fikret'i inceledik. 1888 yılında Abdülhalim Memduh ile başlayan edebiyat tarihçiliği günümüze kadar farklı yazarlar tarafından devam ettirilmektedir. Her edebiyat tarihi farklı dönemlerde yazıldığına ve edebiyat tarihi yazarı da bir okur olduğuna göre çalışmamızda Tevfik Fikret'in bu yazarlar tarafından nasıl alımlandığını incelemeye çalıştık. Edebiyat tarihleri üslup, yöntem, içerik bakımından birbirinden farklıdır. Bu farklılıklar ele alınan yazar, şair ve esere de yansır. Jauss'un öne sürdüğü fikirlerden hareketle, edebiyat tarihlerinin Tevfik Fikret ve eserleri hakkındaki değerlendirmelerini, tespitlerini inceledik. İncelememiz sonucunda elde ettiğimiz bulguları kendi içerisinde karşılaştırdık. Benzerliklerin ve farklılıkların sebebini bulmaya çalıştık.