Türk halk müziğinde uzun havaların müzikal analizi ve öğretimine yönelik analitik bir yaklaşım

Bu araştırma, Türk halk müziğindeki uzun hava kültürünün belirtilen alt problemler çerçevesinde hangi türlerden oluştuğu ve bu türlerin ülkemizde hangi bölgelerde görüldüğü, edebi açıdan nasıl bir yapı içerdiği, hangi sazlar eşliğinde icra edildiği, türlere ait müzikal özelliklerin neler olduğunu tespit etmek ve öğretimine ilişkin hem yüz yüze hem de uzaktan eğitimde kullanılabilecek materyal tasarımları geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Betimsel ve Fenomolojik bir desende yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Türk halk müziğindeki uzun hava ezgileri, örneklemini ise sınırlılıklarda belirlenen sekiz uzun hava türüne ait 86 eser oluşturmaktadır. Araştırmanın katılımcılarını 15 farklı kurumdan öğretim elemanı, sanatçı ve uzmanlardan oluşan 23 alan uzmanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, kaynak taraması, ses kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşme ve bilgisayar destekli analizler kullanılarak elde edilmiştir. Uzun havaların kültürel özelliklerine yönelik bulgular betimsel tarama ile elde edilmiş, müzikal özelliklerine yönelik bulguların çoğu ise sayısal işlemler gerektiren algoritmaların kullanıldığı araştırmacı tarafından geliştirilen TMAT yazılımı aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmada uzun havalara ait seyir yapıları sembolik veriler üzerinden ilk kez analiz edilmiştir. Bu çerçevede elde edilen tüm bulgular, hem kişisel kanaatlerden uzak tamamıyla sayısal işlemlere hem de alan uzmanlarının uzun yıllar edindiği kişisel görüş ve düşüncelere dayanmaktadır. Araştırmada sonuç olarak, uzun havaların, etimolojik, kültürel, edebi ve icrasında kullanılan çalgılar açısından incelemeleri yapılmış; müzikal olarak dokuz katmanlı bir analiz basamağı çerçevesinde analitik olarak analizleri yapılmış; öğretiminde kullanılmak üzere uzun hava türlerine ilişkin elde edilen müzikal bulgular ile alan uzmanlarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen bulguların araştırmacı tarafından harmanlanması sonucu dört katmanlı bir yapıda oluşturulan öğretim materyalleri tasarlanmıştır. Araştırmada son olarak elde edilen tüm bulgular uzaktan eğitimde kullanılmak üzere yine araştırma kapsamında geliştirilen bir Uzun Hava Öğretim Modülü'ne aktarılmıştır.