Türk Hukukunda kara yolu ile yapılan yolcu taşımalarında taşıyıcının yolcuların uğradığı zararlardan doğan hukuki sorumluluğu

Bu çalısmada, Türk Hukukunda kara yolu ile yapılan yolcutasımalarında tasıyıcının yolcuların uğradığı zararlardan doğan hukukisorumluluğu incelenmistir.Kara yolu ile yolcu tasıma sözlesmesi, taraflarından tasıyıcının diğertarafa onu ya da bir baskasını, bagajı ile birlikte sağ ve salim olarak karayolunda bir tasıma vasıtasıyla ücret karsılığında bir yerden diğer bir yeregötürmeyi taahhüt ettiği sözlesmedir. Ücretsiz yapılan hatır tasımalarının isehukuki niteliği tartısmalı olmakla birlikte, Türk Ticaret Kanunu bakımındanyolcu tasıma sözlesmesi unsurlarını tasımamaktadır. Yolcu tasımasözlesmesi ile taahhüt altına giren kisi asıl tasıyıcıdır. Ancak asıl tasıyıcınıntasıma isinin ifası sırasına eylemlerinden sorumlu tutulduğu yardımcılarkullanması mümkündür. Kara yolu ile yolcu tasıma sözlesmeleri herhangi birsekle tabi değildir. Genellikle taraflar sözlesmenin ispatını kolaylastırmak içinbilet adı verilen belgeyi kullanırlar. Tarafların bu sözlesmeden doğan çesitlihak, borç ve yükümlülükleri bulunmaktadır.Tasıma sözlesmesi ile taahhüt altına giren tasıyıcı büyük sorumlulukyüklenmektedir. Bu nedenle tasıyıcının hukuki sorumluluğunun niteliği vesorumluluk nedenleri önem tasımaktadır. Tasıyıcının sorumluluk halleri esasolarak iki temel baslığa ayrılır. Tasıyıcı, yolcunun bagajının zıyaa veyahasara uğramasından ve yolcunun cismanî zarara uğramasından dolayısorumlu tutulabilir. Tasıyıcı, aynı zamanda isleten ise, sorumluluğununhukuki niteliği farklılık arz eder. Tasıyıcının bu sorumlulukların hepsini tekbasına tazmin edemeyeceği düsünülerek, yolcu tasıma isini yapan kisiler içinbazı sigorta türlerini yaptırmak zorunlu hale getirilmistir. Böylece yolcu tasımasırasında herhangi bir zarar meydana geldiğinde, zarar gören kisilerintasıyıcıya, yardımcılarına veya sigortacıya zararlarının tazmini içinbasvurmak konusunda seçimlik bir hakkı bulunacaktır. Bu bağlamda, buçalısma ile yolcu tasımacılığında kanunen yapılması zorunlu tutulansigortalar ile tarafların isteğe bağlı yaptırdıkları sigortaların tasıyıcınınsorumluluğuna etkisi ile ilgili hukuki değerlendirilmeler yapılmıstır.