Türk İş Hukukunda işçinin iş görmekten kaçınma hakkı

Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, ?Türk İş Hukukunda İş Görmekten Kaçınma Hakkı? konusu incelenmiştir. 10 Haziran 2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu'nda işçiye iş görmekten kaçınma hakkı veren iki durum özel olarak düzenlenmiştir.İş Kanunun 34.maddesine göre ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, belirli şartların gerçekleşmesi durumunda iş görmekten kaçınma hakkına sahiptir. Bu halde iş görme borcunu yerine getirmeme sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemeyecek, iş sözleşmelerinin feshine dayanak oluşturmayacaktır.4857 sayılı kanun öncesinde Borçlar Kanununun ödemezlik def'ini düzenleyen 81.maddesine dayalı olarak ücreti ödenmeyen işçinin iş görmekten kaçınabileceği öğretinin büyük bir kısmı tarafından savunulurken, Yargıtay uygulaması aksi yönde oluşmuştur. Özellikle iş görmekten kaçınılan dönem için ücrete hak kazanıp kazanılmayacağı konusunda tartışmalar devam etmekle birlikte, 34.madde ücreti korumaya yönelik ileri bir adım olarak değerlendirilmektedir. Yargıtay çalışılmayan bu süre için ücretin işlemeyeceği görüşündedir.4857 sayılı Kanun'un işçiye iş görmekten kaçınma hakkını verdiği ikinci hal, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemleri almamasına dayalıdır. 83.maddede düzenlenen hakkın kullanılması için tehlikenin yakın, acil ve hayati olması, bu durumun objektif olarak tespitine rağmen gereken önlemlerin alınmamış olması aranacaktır. Şartların oluşması durumunda işçiye çalışmaktan kaçındığı dönem için ücret ve diğer haklarının ödenmesi öngörülmüştür. İşçiyi koruyucu nitelikteki bu düzenleme, işverene fazla inisiyatif tanıdığı için kaçınma hakkının kullanımını güçleştirecek niteliktedir.Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümde iş görmekten kaçınma hakkı kavramı, işçinin iş görme borcu ve Türk iş Hukukunda işçiyi iş görmek borcundan kurtaran haller incelenmiştir.İkinci bölümde ücretin ödenmemesine dayalı iş görmekten kaçınma hakkı, hukuki niteliği, şartları, kapsamı, hakkının kullanılması, hüküm ve sonuçları ile sona ermesi konuları tartışılmıştır.Üçüncü bölümde ise iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmamasına bağlı iş görmekten kaçınma hakkı, işverenin gözetme borcu, işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü, kaçınma hakkının hukuki niteliği, şartları, sınırı, hüküm ve sonuçları incelenmiştir.Anahtar Kelimeler :1. Ücret2. İş görme borcu3. Ücretin Ödenmemesi4. İş Sağlığı ve İş Güvenliği5. İş Görmekten Kaçınma