Türk İş Hukukunda mobbing

Her toplumda ve kültürde görülen mobbing, esasen çalışma hayatının başladığı ilk günden bu yana mevcut olan bir olgudur. Dikkat çekilecek husus ise, mobbingin Uluslararası Çalışma Örgütü'nün de belirttiği üzere günümüzde en hızlı yükselen işyeri problemi olmasıdır. Buna karşın mobbingin özellikle son 20 yılda popüler hale gelmesi, yaşanan her çatışmanın ve maruz kalınan her haksız davranışın mobbing olarak algılanması sorununa yol açmaktadır. Hâlbuki mobbingin başta süreklilik ve sistematiklik unsuru, onu diğer kavramlardan ayıran en önemli özelliğidir. Her ne kadar mobbingin tanımına yer verilmese de mobbinge ilişkin mevzuatımızdaki ilk yasal düzenleme olan TBK'nın 417. maddesine göre işverenin gözetme borcu kapsamına işçilerin fiziksel olduğu kadar psikolojik sağlığı da dâhil edilmiş olup artık işverenin işyerinde rahat, huzurlu ve ahlaka uygun bir çalışma ortamını sağlamak ve işçilerin mobbinge uğramamaları, uğramış olanların da daha fazla zarar görmemeleri için derhâl önlem almak zorunda olduğu yasal olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. Buna karşın ülkemizde mobbing hakkında açılan çoğu dava, davranışların mobbing özelliğine sahip olmaması veya mobbingin ispat edilememesi nedeniyle reddedilmektedir. Gerçekten de fiziksel şiddeti ortaya çıkartmak ve ispatlamak, psikolojik şiddete nazaran çok daha kolaydır. Bu itibarla son yıllardaki Yargıtay kararlarından da görüleceği üzere mobbing davalarında yüzde yüzlük bir ispat, diğer bir ifade ile kesin ve mutlak bir ispat aranmamakta, hakkaniyet ve adalet gereği dolaylı ispat türleri ile davanın ispatlanmış sayılacağı anlaşılmaktadır. Buradan hareketle çalışmamızda öncelikle mobbing kavramı tüm yönleriyle açıklanmış, mobbing ile ilgili uluslararası belgelerde, yabancı ülke ve Türk kamu hukuku, idare hukuku ve özel hukukundaki normatif düzenlemeler incelenmiştir. Sonrasında, iş ilişkisinde mobbing ve karşılıklı hak ve borçlar üzerindeki etkisi incelenerek mobbing sebebine dayalı olarak açılabilecek davalar değerlendirilmiş ve son olarak mobbingin nasıl ispat edilmesi gerektiği hususu incelenmiştir. Anahtar Sözcükler mobbing, psikolojik taciz, mobbingin ispatı, mobbing davası, mobbing tazminatı, yıldırma.