Türk Kara Kuvvetleri teşkilat ve doktrininde yabancı kaynaklı yeniden yapılandırma projeleri ve sonuçları (1880-1960)

Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri'nde dış kaynaklı yeniden yapılandırma seçeneği 17. yüzyılın sonlarından itibaren devlet idarecilerinin gündemine girmiştir. Bununla beraber, dış kaynaklı yeniden yapılandırma faaliyetlerinin kapsamlı ve planlı hale gelmesi 1880'lerde mümkün olmuştur. Bu çalışmanın amacı, Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri'nin ıslahı için 1880-1960 yılları arasında Fransız, Alman, İngiliz ve Amerikalı ve diğer ülkelere mensup askerî müşavirler tarafından yürütülen dış kaynaklı yeniden yapılandırma faaliyetlerinin teçhizat, teşkilat yapısı ve doktrin açısından Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri üzerinde nasıl bir etki yaptığının belirlenmesidir. Belirlenen amaç doğrultusunda Osmanlı/Türk Kara Kuvvetleri'ndeki dış kaynaklı yeniden yapılandırma faaliyetleri 1880-1960 arasındaki süreçte nitel araştırma yöntemiyle ele alınmış, araştırma boyunca elde edilen bulgular kronolojik ve tematik olarak incelenmiştir. Ayrıca bu süreçte "dönüm noktası" olarak değerlendirilebilecek hususlar somut örneklerle aktarılmıştır. Bu sayede dış kaynaklı yeniden yapılandırma projelerinin hangi açılardan benzerlik ve hangi açılardan farklılık gösterdiklerinin ortaya konmasına çalışılmıştır. Elde edilen bulgular, dış kaynaklı yeniden yapılandırma projeleri içerisinde yapılan teçhizat modernizasyonunun doktrin dönüşümüne, doktrin dönüşümünün de teşkilat yapısında bazı değişikliklere yol açtığını ortaya koymaktadır. Bu durum ise yardım alınan ülkeye veya ülkelere karşı zamanla askerî, iktisadi ve siyasi olarak bağımlı kalma tehlikesini beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla iyi işleyen ve teknolojik gelişmelere ayak uydurabilecek bir yerli savunma sanayinin teşkili başta olmak üzere, dış etkilerden bağımsız bir millî askerî kültürün oluşturulması ve bu yapıyı koruyacak tedbirlerin alınması elzem görülmektedir.